header photo

Blog posts : "اسناد"

سالگرد فاجعه ملی کشتار زندانیان سیاسی تابستان 67

سالگرد فاجعه ملی کشتار زندانیان سیاسی تابستان 67

 

اولین قانون اساسی ایران

اولین قانون اساسی ایران

دستاورد بزرگ انقلاب مشروطه
مصوب 1324 هجري قمري 
(مطابق با 1285 هجري شمسي و 1906 ميلادي) 
و متمم هاي آن قانون اساسي
مورخ 14 جمادي الاخره سال 1324 ه. ق. 

 تشکيل مجلس

اصل اول - مجلس شوراي ملي بموجب فرمان معدلت بنيان مورخه چهاردهم جمادي الاخره 1324 موسس و مقرر است. 
اصل دوم- مجلس شوراي ملي نماينده قاطبه اهالي مملکت ايران است که در امور معاشي و سياسي وطن خود مشارکت دارند.
اصل سوم- مجلس شوراي ملي مرکب است از اعضائي که در طهران و ايالات انتخاب ميشوند و محل انعقاد آن درطهران است. 
* اصل چهارم - عده نمايندگان مجلس شوراي ملي براي پايتخت و شهرستان ها دويست نفر خواهد بود و پس از هر دهسال در صورت ازدياد جمعيت کشور در هر حوزه انتخابيه طبق آمار رسمي بنسبت هر يکصد هزار، يکنفر اضافه خواهد شد. 
حوزه بندي بموجب قانون عليحده بعمل خواهد آمد.

[ * پنج اصل (چهارم- پنجم- ششم- هفتم- هشتم) در جلسه روز پنجشنبه 26 ارديبهشت ماه 1336 شمسي به تصويب مجلس واحد که طبق قسمت اخير اصل الحاقي به متمم قانو…

Read more

آذربایجان و آذربایجانی جنایات را فراموش نکردند

آذربایجان و آذربایجانی

جنایات را فراموش نکردند

عبدالحسین آگاهی

از اواخر قرن گذشته، مبارزه مردم ایران علیه استثمار و ظلم و ستم، همواره دو جنبه مشخص و توام ضد استبدادی و ضد استعماری داشته است. گرچه ژرفا و پهنه هر یک از این دو جنبه همیشه یکسان نبوده، گاه این و گاه آن جنبه برجسته شده است، لکن در هر حال بازتاب قانونمند این پیوند ماهوی ظلم اجتماعی )استبداد( و اسارت ملی ) استعمار( همانا هبستگی مبارزات ضد استبدادی ) دموکراتیک ( و ضد امپریالیستی )رهائی بخش ملی( بوده است.

تصادفی نیست که نخستین آشنائی ایرانیان با اندیشه های انقلابی سوسیالیسم معاصر نیز که راه علمی و عملی برانداختن استثمار و استعمار را نشان می دهد، در این دوره آغاز می شود و این روند تاریخی با وجود همه مخالفت ها بهمراه جنبش رهائی بخش مردم پیش رفته، رشد می یابد.

" قیام تنباکو" )1891( علیه امتیاز انحصاری کمپانی ) رژی ( که درعین حال عصیانی علیه سلطنت مطلقه بود، در واقع اولین اوج در تاریخ جنبش همگانی ضد امپریالیستی مردم ایران بود. البته امتیازتنب…

Read more

فرقه دموکرات آذربایجان نابود نشده و نابود شدنی نیست!

فریدون ابراهیمی خطاب به خبرنگار آمریکایی در زندان:

فرقه دموکرات آذربایجان نابود نشده و نابود شدنی نیست!

فریدون ابراهیمی در آخرین لحظات زندگی اش، در اندیشه تداوم مبارزه بود. او که خود را  پیروز میدان می دانست، نه شکست خورده، مصمم بود تا آخرین لحظه حیاتش به مبارزه ادامه دهد. به همین خاطرتصمیم گرفت با چنان ابهتی در صحنه مرگ خود ظاهر شود که طرفدارانش به وجود او افتخار کنند و دشمنانش خوار و نا امید شوند. از تجسم خود در لباسی که قرار بود بپوشد، لبخندی بر لبانش نقش بست و با خود گفت: «این هم یکی از آخرین ابزارهای مبارزه من در واپسین دقایق زندگی ام خواهد بود.»

فریدون  در سلول سرد و تاریک خود غرق در فکر بود. آنچه در طول زندگی اش دیده و کرده بود، مانند نوار فیلمی در ذهنش باز می شد، و مناظر گوناگونی را در پرده ذهنش به نمایش می گذاشت. به پیر مرد جهان دیده ای فکر می کرد که در روستایی در بین مردمی که دور او حلقه زده بودند؛ با او درد دل می کرد. به یاد می آورد وقتی پیر مرد فهمید که فریدون اهل درد و در فکر درمان است، آهی کشید و سفره دلش را باز کرد. حالا که به آن روز فکر می کرد، صدای پیر مرد که بغض کرده سخن می گفت، در گوشش می پیچید:…

Read more

«مرامنامه فرقه دموکرات آذربايجان»

اسناد فرقه دموکرات آذربايجان 

«مرامنامه فرقه دموکرات آذربايجان»

اين مرامنامه در نخستين کنگره فرقه دموکرات آذربايجان در دهم مهر ماه ۱۳۲٤ به تصويب رسيده است 

 مقدمه

تحولات بزرگ سياسی و اجتماعی جهانشمولی که در عصر معاصر به وقوع پيوست نشان داد که دوره اضمحلال اوضاع اجتماعی پوسيده و کهنه ای که بدون در اسارت نگه داشتن ملل جهان و سوء استفاده از زحمت آنها قادر به ادامه حيات نيست، فرا رسيده است.

امروز ملل دنيا بطور آشکار زنجيرهای ظلم و جور را برای هميشه پاره نموده و می خواهند به هر قيمتی که شده آزاديهايی را که بشريت به بهای قربانيهای بزرگ بدست آورده است حفظ و نگه دارند. بهمين اين خاطر نيز در تمامی زمينه ها بين طرفداران دموکراسی و ارتجاع و بين عده ای ظالم که سعی بر حفظ حاکميت خود دارند و خلقهايی که خواستار آزادی می باشند روز به روز مبارزه ای شديد در حال اوج گرفتن است.

امروزه حتی طوايف و قبايلی که از لحاظ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به حالت ابتدايی به زندگی خود ادا…

Read more

تقسیم اراضی بین دهقانان و تعدیل روابط مالک و زارع

از اسناد تاریخی

(مصوبات حکومت ملی که برای نخستین بار در تاریخ ایران در آذربایجان به مرحله اجرا در آمد)

تقسیم اراضی بین دهقانان و تعدیل روابط مالک و زارع

از مرامنامه فرقه: در باره کشاورزی

فرقه دمکرات آذربایجان گناه گرسنگی و فقر دهقانان آذربایجانی بر عهده رژیم فئودالیته (خانخانی) که تا کنون در دهات حاکم بوده، میداند. فرقه ضروری می شمارد که:

18 ـ بمنظور تعیین روابط دهقانان و ارباب، در یک زمان کوتاه باید قانون خاص وضع گردد. باید اراضی دولتی مجانا بین دهقانان تقسیم گردد و نیز املاک مالکینی که طرفدار استبداد بوده و از آذربایجان فرار کرده اند باید مصادره و به دهقانان داده شود.

19 ـ به منظور کشاورزی و افزایش زراعت از طریق اعطای وام طویل المدت و بهره نازل به دهقانان لازم است طرز کار بانک کشاورزی را طوری تغییر داد که قادر به تامیین احتیاجات فوق باشد.

20 ـ باید بدعت ها و عوارض بیرحمانه ای که از طرف بعضی از مالکین به دهقانان تحمیل شده از بین برود و شرایطی ایجاد گردد که دهقانان بتوا…

Read more

بخش یکم: اقتصاد آذربایجان در دوران پهلوی:

دکتر محمدحسین یحیایی

اقتصاد آذربایجان و گذر از مرکز گرایی

نگاهی گذرا به اوضاع اقتصادی و اجتماعی آذربایجان از گذشته تا امروز:

بخش یکم: اقتصاد آذربایجان در دوران پهلوی:

رضا شاه پایه های قدرت خود را با ایجاد ارتش منظم و مرکزگرایی تقویت کرد، در اولین فرصت قانون نظام وظیفه و سربازی اجباری را به مدت معینی به تصویب رساند. ارتش را به سه نیروی هوایی، زمینی و دریایی تقسیم کرد و به خرید اسلحه مدرن به سه نیرو پرداخت. بودجه دفاعی کشور از سال 1304 تا 1320 بیش از پنج برابر شد، شمار افراد مسلح از پنج دیویزیون که در مجموع 40 هزار نفر را در بر می گرفت به 18 دیویزیون تا 128 هزار نفر افزایش یافت ( به نقل از یرواند آبراهامیان پیشین، ص 169).در این میان با پرداخت حقوق بالا به افسران، تعدادی از جوانان را برای آموزش نظامی و کاربرد سلاح های مدرن به آکادمی نظامی فرانسه فرستاد. هدف از تقویت ارتش سرکوب جنبش های محلی و تمرکز قدرت اقتصادی و سیاسی در مرکز بود. عشایر را از حرکت به مناطق سرد سیری و گرمسیری باز داشت و با اسکان اجباری آنان و یا دریافت پول جواز، لطمات فراوانی به تولیدات دامی کشور زد. در این میان برخی از سران قبایل و فئودال های سرکش را هم زیر کنترل خود درآورد.…

Read more

بخش یکم: اقتصاد آذربایجان در دوران قاجار :

دکتر محمدحسین یحیایی

اقتصاد آذربایجان و گذر از مرکز گرایی

نگاهی گذرا به اوضاع اقتصادی و اجتماعی آذربایجان از گذشته تا امروز:

بخش یکم: اقتصاد آذربایجان در دوران قاجار :

اتحاد و همکاری شش فبیله ترک که شیعه مذهب و خود را قزلباش می نامیدند، زمینه به قدرت رسیدن صفوی ها را فراهم کردند، پادشاهان صفوی از آنان در جنگ و محافظت از مرز های شمالی و شرقی استفاده کردند. پراکندگی آنان خواست صفوی ها بود که بتوانند مانع از اتحاد آنان باشند و از سوی آنان مصونیت داشته باشند. با سقوط سلسله صفوی بار دیگر قبایل ترک در دو گروه یوخاری باش و اشاقی باش گرد آمدند. آقا محمد خان که خود رئیس طایفه قویونلو و با گروه اشاقی باش همکاری می کرد با همکاری یوخاری باش ها ، ترکمن ها ، ترک های بختیاری و افشاری به قدرت رسید. آقا محمد خان در اولین فرصت پایتخت را به تهران منتقل کرد که تا آن روز منطقه ای گمنام در مرکز بود. آقا محمد خان بسیار شجاع، بی رحم و مدبر در امور جنگی بود و به زندگی ایلاتی علاقه داشت، با فراهم کردن نیرو به بخش شمالی تا مرز گرجستان تاخت تا آن منطقه را به تصرف خود درآورد. آقا محمد خان نظام اداری کریم خان زند را در امور جنگ، مالیه، امور خارجه و دیگر موارد حفظ کرد. …

Read more

اقتصاد آذربایجان و گذر از مرکز گرایی

دکتر محمدحسین یحیایی

اقتصاد آذربایجان و گذر از مرکز گرایی

نگاهی گذرا به اوضاع اقتصادی و اجتماعی آذربایجان از گذشته تا امروز:

بخش یکم: پیش گفتار

آذربایجان در تاریخ کهن خود شاهد افت و خیز های فراوانی بوده است، یکی از بهترین دوران سازندگی و رشد اقتصادی و اجتماعی آن در دوران دویست و پنجاه ساله صفوی ها بود. در این دوران بار دیگر تبریز شهرت و عظمت دیرین خود را که در عصر تیموریان بود باز یافت و به یکی از مراکز مهم تجاری در منطقه در آمد.

سلاطین صفوی با بی رحمی و خونریزی که گاهی به مرحله جنون می رسید، حاکمیت خود را بر قرار کردند، به تامین امنیت در راه ها و شهر ها پرداختند، راه های کاروان رو و کاروان سرا های فراوانی ساختند. در شهر ها مراکز مختلف هنری، ادبی و تجاری شکل گرفت و محل تجمع نویسندگان، هنرمندان و بازرگانان شد. در این میان اردبیل به شهر مقدسی تبدیل شد که در آن آرامگاه شیخ صفی به زیارتگاه شیفتگان وی درآمد و به تجمع ثروت و پیشرفت اقتصادی آن یاری رساند. همراه با اردبیل، تبریز هم که پایتخت شاه اسماعیل بود از ساخت و ساز و رونق فراوانی برخوردار شد، تعداد زیادی کاخ، مسجد و گرمابه ساخته شد، در شهر خوی هم دولت خانه ای بنا گردید که به کار های نظامی، دولتی و دیوانی بپردازد.…

Read more

اول خرداد سالروز شهادت فریدون ابراهیمی

  اول خرداد سالروز شهادت فریدون ابراهیمی 

عمر عقاب

فیلمی در رابطه با زندگی قهرمان ملی فریدون ابراهیمی  

 

 

یاد مانده هایی در باره فریدون ابراهیمی

یاد مانده هایی در باره فریدون ابراهیمی

(قهرمان ملی و آزادی آذربایجان و ایران، سمبل و پیشگام مبارزین سیاسی که قهرمانانه در دوره ی سلطنطت شوم محمد رضا جان خود را در راه آزادی و حقوق خلق فدا کرد)

آستارا شهر زیبا، با فرهنگی پیشرفته و اقتصادی شکوفا پس از سلطنت رضا خان رو به افول گذاشت. کشتی ها به هنگام عبور از برابر آن به علامت درود سوت می نواختند و به ندرت اتفاق می افتاد که برای تخلیه و بارگیری بار در بندر آستارا توقف کنند. در این موقع سوت ممتد همه ی اهالی را دعوت می کرد. گروه کثیری زن و مرد و بزرگ و کوچک به سوی دریا سرازیر می شدند. من هم که خردسال بودم و هنوز به مدرسه نمی رفتم به اتفاق برادر بزرگم برای تماشا رفتم. کشتی در فاصله دوری از ساحل لنگر انداخته بود. کرجی ها بارهای صادراتی را به کشتی می بردند و بارهای کشتی را تخلیه کرده به اسکله می آوردند.

خط آهن از محوطه ی گمرک تا به اسکله ی چوبی امتداد داشت. واگن های حمل بار به وسیله اسب کشیده می شد. مامور کوتاه قد و چابک گمرک بر اسب فاتحانه مانور م…

Read more

یک سند تاریخی

یک سند تاریخی

پيام اتحاديه کارگران ايران به کارگران آذربايجان
به مناسبت اول ماه مه – ده ارديبهشت ١٣١٠

 

(بيانيه اول ماه مه)

پيام اتحاديه کارگران ايران خطاب به کارگران آذربايجان بمناسبت 10 ارديبهشت سال 1310 ( اول ماه مه 1931) يکی از معدود اسناد و اعلاميه های بجای مانده از کوششهای مخفی آزاديخواهانه در دوران استبداد رضاشاهی است. اين بيانيه در آستانه روز جهانی کارگر مخفيانه در تبريز تهيه و توزيع شد و شب دهم ارديبهشت سال 1310 شمسي، در محله دوه چی تبريز نسخه ای از آن بدست ماموران نظميه افتاد. بروايت اسناد موجود در سازمان اسناد ملی ايران ، کشف اين اعلاميه سبب خشم بسيار دستگاه استبداد رضاشاهی گشته و به دستگيريها و سرکوب وسيع گروهی از آزاديخواهان تبريز انجاميده است. هر چند رئيس نظميه منطقه شمالغرب – سرهنگ سيف – در گزارش خود به ايالت (استاندار) آذربايجان، انتشار اين اعلاميه را - بر طبق يک عادت جا افتاده، نخست به مامورين دولت شوروی نسبت داد، ولی چندی بعد آشکار شد که گروهی 30 نفره – که دستکم 23 نفر آنها کارگران جوراب باف، قاليباف و ... بودند- و به «فرقه کمونيست ايران» بستگی داشتند، نويسنده و ناشر اعلاميه بوده اند. گذشته از ارتجاع داخلی، روزنامه بيلديريش چاپ استانبول (شماره 53، 24 مرداد 1310) نيز همزمانی پخش اين اعلاميه در محله دوه چی تبريز با آتش سوزی انبار سلاح در اين شهر و قورخانه تهران را خاطرنشان ساخته و از اين طريق ارتجاعايران را تشويق به سرکوب آزاديخواهان آذربايجان نمود.…

Read more

یادداشتی چند از تاریخ پرافتخار سازمان کارگران

یادداشتی چند از تاریخ پرافتخار سازمان کارگران
‏جعفر پیشه‌وری:

‏من از سازمان‌های صنفی پیشه‌وران زحمتکش که از قدیم در شهرهای ایران وجود داشته است نمی‌خواهم بحث بکنم. این‌ها اگرچه در اواخر «اتحادیه‌های صنفی کارگری» نامیده می‌شدند ولی در حقیقت اتحادیهٔ کارگری به‌معنای امروزی نبوده جنبهٔ حرفه و صنفی داشتند. استادان و شاگردان هم در آن با رأی مساوی شرکت می‌کردند، حتی در اغلب موارد رهبری و ریاست آن‌ها با استادان و صاحبکاران بود.
‏هدف آن‌ها هم با هدف اتحادیه‌های ‏کارگری توفیر داشت. اتحادیهٔ کارگران برای حفظ حقوق طبقهٔ رنجبر و مزدبگیر مبارزه می‌کند، اتحادیه‌های اصناف نظرشان حفظ منافع حرفهٔ خود بوده که در نتیجه منظور استادکاران به‌‌واسطهٔ آن‌ها تامین می‌شد.
‏به‌طور تحقیق، اولین سازمان کارگری ایرانی اتحادیهٔ کارگران مطابع تهران است. این اتحادیه، اثنای جنگ جهانی گذشته در تحت عنوان «سندیکای کارگران مطابع» تأسیس گردیده بود…

Read more

جشن اول ماه مه

جشن ماه مه و شعارهای کارگران و زحمتکشان ایران

75سال قبل نوشته سید جعفر پیشه وری

امروز اول ماه مه است.در تمام نقاط کره زمین، هر جا که کارگر و زحمتکش متشکل وجود دارد، هر جا که کارگر خود را شناخته شخصیت طبقاتی پیدا کرده است امروز دست از کار کشیده جشن می گیرد. اتحاد و همبستگی خود را بمعرض نمایش میگذارد.

عید اول ماه مه برای تفریح و خوشگذرانی نیست. آنرا برای تشریفات برقرار نکرده اند. این عید مبارزه است. این عیدی است که طبقه کارگر بواسطه آن زور و توانایی خود را امتحان می کند. شعارهای روزانه خود را بگوش تمام افراد زحمتکش میرساند. آن ها را به مبارزه و نبرد عادت میدهد. از این نقطه نظر عید اول ماه مه روز مانور عمومی است .

این عید بیشتر از سه ربع قرن است از طرف کارگران دنیا معمول و متداول شده است. کارگران ممالک مترقی در شرایط گوناگون مراسم آنرا اجرا کرده حتی در اغلب ممالک در اثر زدوخوردها و تصادمات گوناگون حبس و تبعید و قربانیهای فراوان هم داده است…

Read more

آیین‌نامه‌ی تشکیل اتحادیه‌ها: سندی از جنبش کارگری ایران

آیین‌نامه‌ی تشکیل اتحادیه‌ها: سندی از جنبش کارگری ایران

محمد صفوی

تظاهرات در پالایشگاه آبادان، 1330

مقدمه

نخستین تلاش سازمان‌یافته‌ی جنبش کارگری ایران برای عدالت اجتماعی و اقتصادی در اوایل قرن بیستم مدتی پس از تأسیس نخستین صنایع مدرن در آستانه‌ی انقلاب مشروطیت پدیدار شد. از نخستین دوره‌ی جنبش کارگری (1285-1290) که با اعتصاب کارگران شیلات بندر انزلی و تشکیل نخستین اتحادیه‌های کارگری آغاز شد تا به‌این سو، جنبش متشکل کارگری در دوره‌های مختلف با افت‌وخیز، به‌اندازه‌ی توان و میزان رشد کمّی و کیفی‌اش، در دفاع از حقوق عادلانه‌ی کارگران و مزدبگیران کشورمان اقدامات تأثیرگذار و پرارزشی انجام داده است. در هر دوره‌ای که حکومت‌های اقتدارگرا و مستبد مرکزی دچار بحران و تضعیف شدند، جنبش کارگری نیز در همسویی با تلاش همگانی و ترقی‌خواهانه‌ی مردم، برای حق تشکیل اتحادیه‌‌ها و اعتصاب، هشت ساعت کار روزانه و بهبود شرایط کار، آزادی، قانون‌مداری، رفع تبعیض و نابرابری، بهداشت و ایمنی کار و سلامت عمومی، مسکن مناسب و مبارزه با بی‌سوادی و آموزش و پرورش و تأمین اجتماعی، امنیت شغلی و دموکراسی‌خواهی مبارزات پرافتخاری را انجام داده است…

Read more

لنین؛ استقلال و تمامیت ارضی ایران به‌مناسبت ۲۲ آوریل، ۱۵۰‌-‌مین سالروز تولد لنین

لنین؛ استقلال و تمامیت ارضی ایران

به‌مناسبت ۲۲ آوریل، ۱۵۰‌-‌مین سالروز تولد لنین

پس از پیروزی انقلاب اکتبر در روسیه روز ۱۴ دسامبر ۱۹۱۷ برابر با ۲۳ آذرماه ۱۲۹۶ ، لنین طی فرمانی کلیه معاهدات تحمیلی روسیه تزاری با ایران و دیگر کشورها را لغوکرد. وی در این پیام از جمله می گوید: «صمیمانه امیدوارم زمان آن نزدیک شده باشد که ملل دنیا حکومت‌های خود را به جلوگیری از تجاوزات نسبت به ملت ایران وادار و موانع توسعه قوی و ترقی آزادانه مملکت مزبور را مرتفع نمایند؛ به هر حال شورای کمیسرهای ملت روس فقط روابطی را با ایران معتبر می‌داند که مبتنی بر تعهداتی به رضایت طرفین و احترامات بین دو دولت باشد.» 

در روز ۲۶ آذر ۱۲۹۶، در پی سقوط حکومت تزارهای روسیه و پیروزی انقلاب بلشویکی، دولت تازه این کشور طی یادداشتی معاهدات تحمیلی میان دولت روسیه تزاری با ایران را فاقد اعتبار اعلام کرد.

دولت بلشویکی روسیه در این یادداشت با تاکید بر اینکه کلیه معاهداتی که دولت قبلی روسیه به اجبار به ا…

Read more

8 مارس روز جهانی زن مبارک باد

8 مارس روز جهانی زن مبارک باد

در هشتم مارس ۱۸۵۷، زنان کارگر کارگاه‌های پارچه‌بافی و لباس دوزی در نیویورک آمریکا به خیابان‌ها ریختند و خواهان افزایش دستمزد، کاهش ساعات کار و بهبود شرایط بسیار نامناسب کار شدند. این تظاهرات با حمله پلیس و کتک‌زدن زنان برهم خورد.
سال ۱۹۰۷ در دوره‌ای که مبارزات زنان برای تأمین حقوق سیاسی و اجتماعی اوج گرفته بود، بمناسبت پنجاهمین سالگشت تظاهرات نیویورک در هشتم مارس، زنان دست به تظاهرات زدند.
ایده انتخاب روزی از سال به‌عنوان «روز زن» نخستین بار در جریان مبارزه زنان نیویورک با شعار “حق رای برای زنان” مطرح شد. دو هزار زن تظاهر کننده در ۲۳ فوریه ۱۹۰۹ پیشنهاد کردند که هر سال در روز یکشنبه آخر فوریه، یک تظاهرات سراسری در آمریکا بمناسبت «روز زن» برگزار شود.
در سال ۱۹۱۰، “دومین کنفرانس زنان سوسیالیست” که کلارا زتکین از رهبران آن بود، به مسئله تعیین “روز بین المللی زن” پرداخت. زنان سوسیالیست اتریشی قبلا روز “اول ماه مه” را پیشنهاد کرده بودند. اما اول ماه مه، جایگاه و مفهومی داشت که می‌‌توا…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان و زبان مادری

فرقه دمکرات آذربایجان و زبان مادری

تقریبا یک ماه پس از تشکیل «حکومت ملی آذربایجان» به رهبری سید جعفرپیشه ‌وری (۲۱ آذر ۱۳۲۴)، «زبان آذربایجانی» بعنوان «زبان رسمی دولتی» درآذربایجان ایران اعلام شد. حکومت ملی آذربایجان در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۲۴ با حضور سیدجعفر پیشه‌وری اعلام کرد که از این پس «زبان آذربایجانی در آذربایجان زبان رسمی و دولتی محسوب می‌شود.»  این مصوبه 19 دی 1324 در روزنامه آذربایجان ارگان کمیته مرکزی فرقه دمکرات آذربایجان منتشر و به اطلاع عموم رسید.

مصوبه حکومت ملی آذربایجان در باره زبان مادری

روزنامه آذربایجان، ارگان فرقه دمکرات، 19 دی 1324:

«با مقصد نزدیک تر کردن خلق ما به دستگاه دولتی و عموما درک ساده تر احتیاجاتش و همچنین جهت پاکسازی راه های ترقی و تکامل زبان ملی و فرهنگ ملی مان، حکومت ملی آذربایجان قرار زیر را درجلسه خود به تاریخ 16 دی ماه (1324) قبول نموده است:
1. از امروز به بعد زبان آذربایجانی در آذربایجان زبان رسمی و دولتی محسوب می شود. قرا…

Read more

آری ما پاتریوت (میهن پرست) هستیم!

آری ما پاتریوت (میهن پرست) هستیم!

س. ج. پیشه وری

«یک نفر پاتریوت، یک نفر میهن پرست حقیقی ناچار است سوسیالیست باشد. [ناچار است] طرف اکثریت ملت را – که توده دهقان و زارع و روشنفکر  و پیشه ور و سایر عناصر زحمتکش است – نگهدارد.»

س. ج. پیشه وری

یادداشت سیروس مددی

این نوشته پیشه وری، سرمقاله شماره ۳۹ روزنامه آژیر(دوشنبه ۲۷ تیر ۱۳۲۲) است و من آن را آگاهانه برای نشر مجدد انتخاب کرده ام. تا از سویی تاکیدی باشد بر نگاه چپ ایران به برخی مقولات جامعه شناسی سیاسی و از سوی دیگر کمکی به بازشناسی شخصیت نویسنده آن که بیش از هفت دهه از سوی ارتجاع شاهی – شیخی و نژادپرستان آریایی – و در دو دهه اخیر – از جانب «تورک پرستان» و برخی مدعیان مغرض ملبس به جامه روشنفکری و جمهوریخواهی ایرانی  مورد تحریف قرار گرفته است.

کسانی که با فعالیت قلمی پیشه وری در روزنامه «حقیقت» (ارگان اتحادیه مرکزی کارگری ایران در دوره اولیه فرمانروایی پهلوی) و «آژیر» و «آذربایجان» (در سالهای پس از شهریور …

Read more

قیام 29 بهمن 56 مردم تبریز، جرقه ای در دل ظلمت بود!

قیام 29 بهمن 56 مردم تبریز، جرقه ای در دل ظلمت بود!

بهرام رحمانی

قیام شورانگیز و رشک برانگیز 29 بهمن مردم تبریز، سرآغاز راه سرنوشت ساز تاریخی بود و پیامی سراسر نویدبخش و تحسین برانگیز برای مردم سراسر ایران داشت که سرانجام با سرنگونی حکومت پهلوی، به حاکمیت 2500 ساله شاهنشاهی در این کشور خاتمه داد.

روز 29 بهمن سال 1356، مردم تبریز با قیام اجتماعی خود پایه های دیكتاتوری حکومت سلطنتی را به لرزه درآوردند. هسته اصلی هدایت کنندگان این قیام را عمدتا دانشجویان چپ و مردم مبارز و انقلابی تشكیل میدادند كه با شكستن محاصره دانشگاه در روز 29 بهمن، خود را به محل تجمع مردم معترض رساندند؛ هدایت قیام 29 بهمن را به عهده گرفتند و به بهترین وجهی نیز پیش بردند. مردم تبریز، در این قیام قهرمانانه خود با اتکا به نیرو و قدرت اجتماعی خود، نه تنها در مقابل یورش نیروهای سرکوبگر حکومتی ایستادند، بلکه با تعرض انقلابی مراكز سیاسی و اقتصادی حکومت، چون مركز حزب رستاخیز، بانک ها و ادارات دولتی را به آتش كشیدند و نیروهای سركوبگر حکومت شاه را زمین گیر نمودند. از اینرو، قیام مردم تبریز، نقطه عطفی مهم و سرنوشت ساز در گسترش مبارزات مردم سراسر ایران علیه حکومت سلطنتی بود…

Read more

20 blog posts