header photo

Blog posts : "اسناد"

از رنج و رزم زنان به مناسب 8 مارس روز همبستگی جهانی زن

از رنج و رزم زنان

به مناسب 8 مارس روز همبستگی جهانی زن

نقش سوسیال دمکراسی در جنبش های برابری خواهانه زنان ایران

انقلاب مشروطیت ایران (1905 ـ 1911/ 1284 ـ 1288 (، مهمترین رویداد سالهای پایانی سده سیزدهم شمسی/ سالهای آغازین سده بیستم میلادی ایران است که نظام سیاسی دیرپای استبدادی ارباب رعیتی را به چالش کشید و زمینه را برای تحولات مهم سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فراهم ساخت.  در فاصله بر خاک افتادن استبداد مبتنی بر نظام ارباب رعیتی سلسله قاجار و پیروزی انقلاب مشروطیت) 1285 - 1288 ( تا سربرآوردن دیکتاتوری رضا شاه پهلوی و حاکمیت بورژوازی وابسته و بزرگ مالکان ) 1304 (و حتی تا چند سال بعد، دوران تعلیقی به وجود آمد که در نتیجه آن جنبش های اجتماعی امکان پیدا کردند تا خواسته های فروخفته توده های زحمتکش اما محروم ایران را بیان و دنبال کنند.

استبداد و تحریف تاریخ

با این وجود حتی در این دوران تعلیق، سایه شوم دیکتاتوری از یک طرف، و هراس از بخ…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش ششم

دکتر محمد حسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش ششم

با حمله وحشیانه ارتش به خاک آذربایجان و کشتار بی رحمانه طرفداران فرقه دمکرات آذربایجان که خواستار آزادی و تعیین حق سرنوشت سیاسی و اقتصادی خود بودند، هویت زدایی و نابودی فرهنگی هم آغاز شد، برنامه نابودی در تهران به گونه ای طراحی شده بود که باید همه آثار و دستآورد های فرهنگی، هنری و هویتی حکومت ملی و فرقه دمکرات آذربایجان نابود می شد، در این راستا جشن بزرگ کتابسوزان در 26 آذرماه 1325 به اجرا در آمد که شامل آرشیو، کتابخانه و موزه ها و مراکز هنری می شد که در دوران حکومت ملی ساخته و یا جمع آوری شده بود، این جنایت بزرگ فرهنگی مدت ها ادامه یافت در مرحله نخست کتاب های درسی و دیگر آثار مکتوب مانند عکس، تابلو، نشان ها و لوح های حکومت ملی که به زبان ترکی منتشر شده بود مورد هدف قرار گرفت، افراد فرقه و مردم از ترس و وحشت اگر نسخه ای روزنامه و یا نوشته به زبان ترکی در جیب داشتند، آن را بیرون آورده با تلخکامی و بهت زدگی به درون آتش می انداختند تا مورد بازخواست قرار نگیرند، این بخشی از سیاست رسمی تهران بود که منطقه آذربایجان را با نابودی زبان آن، بی هویت سازد که در طول زمان به این ملت هویت فرهنگی و تاریخی داده بود…

Read more

نگاهی به قیام سرنوشت ساز 29 بهمن 56 مردم تبریز

نگاهی به قیام سرنوشت ساز 29 بهمن 56 مردم تبریز

قیام شورانگیز و رشک برانگیز 29 بهمن مردم تبریز، سرآغاز راه سرنوشت ساز تاریخی بود و پیامی سراسر نویدبخش و تحسین برانگیز برای مردم سراسر ایران داشت که سرانجام با سرنگونی حکومت پهلوی، به حاکمیت 2500 ساله شاهنشاهی در این کشور خاتمه داد

43 سال از جنبش مردمی و ضد سلطنتی مردم تبریز می گذرد. قیامی که مثل توفان بر سر رژیمی را لرزاند که خود را ژاندارم منطقه می دانست و  ایران را جزیره ثبات. غافل از آنکه مردم ایران بویژه مردم تبریز بر این حقیقت آگاهند که پایه های رژیم پهلوی بر دریایی از خون آزادیخواهان و انقلابیون و خلق های ایران بنا شده است و با یک حرکت فروخواهد ریخت. وچنین هم شد.  روز 29 بهمن سال 1356، مردم تبریز با قیام اجتماعی خود پایه های دیكتاتوری حکومت سلطنتی را به لرزه درآوردند. هسته اصلی هدایت کنندگان این قیام را عمدتا دانشجویان چپ و مردم مبارز و انقلابی تشكیل میدادند كه با شكستن محاصره دانشگاه در روز 29 بهمن، خود را به محل تجمع مردم معترض رساندند؛ هدایت قیام 29 بهمن را به عهده گرفتند و به بهترین وجهی نیز پیش بردند. مردم تبریز، در این قیام قهرمانانه خود با اتکا به نیرو و قدرت اجتماعی خود، نه تنها در مقابل یورش نیروهای سرکوبگر حکومتی ایستادند، بلکه با تعرض انقلابی مراكز سیاسی و اقتصادی حکومت، چون مركز حزب رستاخیز، بانک ها و ادارات دولتی را به آتش كشیدند و نیروهای سركوبگر حکومت شاه را زمین گیر نمودند. از اینرو، قیام…

Read more

کارگران و انقلاب: بازتاب اعتصاب‌های کارگری در رسانه‌ها در آستانه انقلاب

کارگران و انقلاب:

بازتاب اعتصاب‌های کارگری در رسانه‌ها در آستانه انقلاب

با اوج گیری اعتراضات مردم در پاییز ۱۳۵۷، کارگران واحدهای بزرگ و کوچک صنعتی و خدماتی کشور دست به اعتصاب سراسری زدند. آرشیو روزنامه‌های کیهان، آیندگان، اطلاعات و مجلات تهران مصور و جوانان امروزِ دی و بهمن ۱۳۵۷ را ورق می‌زنیم.

تابستان ۱۳۵۷ یکی از سخت‌ترین دوران اقتصادی برای طبقه کارگر ایران در پیش از انقلاب محسوب می‌شد. کاهش دستمزدها از یک طرف و افزایش نرخ بیکاری از طرف دیگر شرایط سختی را برای فرودستان جامعه به وجود آورده بود تا حدی که شمار افراد بیکار در کشور با رشدی پنجاه درصدی به ۴۰۰هزارنفر رسیده بود. همچنین حقوق خالص مزدبگیران به خصوص در بخش ساختمان سازی بیش از ۳۰ درصد کاهش یافت.

با اوج گیری اعتراضات مردم در پاییز ۱۳۵۷، کارگران واحدهای بزرگ و کوچک صنعتی و خدماتی کشور دست به اعتصابی سراسری زدند. خود آیت الله خمینی، که دیگر رهبریش بر انقلاب تثبیت شده بود، فراخوان به اعتصاب را صادر کرده بود…

Read more

عصر بیداری زنان ایران

عصر بیداری زنان ایران

"سعيد نفيسی"

سی و دو سال پيش،(اکنون1334است) روزی که تنگ غروب از خانه پدری در آغاز خيابان چراغ برق به راه افتادم تا به جلسه ای که در آن زمان محرمانه ترين محافل تهران بود بروم، چون گذارم به لاله زار افتاد هنوز شهربانی تهران مردان را مجبور می کرد که از يک پياده رو، و زنان را وا می داشت از پياده رو ديگر بروند. در آن زمان به اين شهربانی اداره جليله نظميه می گفتند. با آن که بهترين مغازه های لاله زار که بهترين اجناس را می فروختند در ضلع شرقی اين خيابان جا داشتند- در آن زمان هم چنين بود- و با آن که کالاهايی که بيشتر چنگ به دل زنان می زند در همين ضلع فروخته می شد، آن اداره جليله نظميه آن روزگار عمدا زنان را وادار می کرد که از پياده رو ضلع غربی بگذرند.

زنی نبود که چادری سياه سراپای او را از فرق سر تا مچ پا نپوشانده باشد. شايد به همين جهت که در زير آن چادر صالحه و طالحه، خوب و بد، زشت و زيبا، پيرو جوان، غنی و فقير، مالدار و گدا شناخته نمی شد آنها را جدا «می راندند». مضحک تر اين است که رئيس نظميه سوئدی بود، يعنی از کشوری آمده بود که آزادی خواه ترين…

Read more

نگاهی گذرا به زندگی دکتر تقی ارانی چهره برجسته جنبش کارگری ميهن م

نگاهی گذرا به زندگی دکتر تقی ارانی

چهره برجسته جنبش کارگری ميهن ما

دکتر تقی ارانی در  تاريخ 13 شهريورماه 1282 در شهر تبريز ديده به جهان گشود. و در روز 14 بهمن ماه 1318 در دوره سلطنت استبدادی رضاخان بر اثر تضيقات و شکنجه های زندانبانان در بيمارستان زندان مرکزی شهربانی تهران، در اوج خلاقيت علمی و پيکار انقلابی به شهادت رسيد.

پدرش ابوالفتح خان ارانی تبريزی (متولد ...؟ درگذشت 1315) کارمند ماليه تبريز بود. مادر او فاطمه آقازاده ( متولد...؟ درگذشت 1325) نام داشت که زنی شجاع، آگاه و از خود گذشته بود. تقی ارانی بخشی از دوران کودکی خود را در تبريز گذرانيد و چهار ساله بود که همراه خانواده (مادر و خواهرانش) به تهران آمد. ابوالفتح خان ارانی نسبت به همسر و فرزندان خود لاقيد بود و با وجود درآمد مکفی توجهی به تامين زندگی خانواده خود نداشت. در نتيجه دوره کودکی تقی ارانی در تهران با دشواری مالی سپری شد. در اين تاريخ تقی ارانی که تنها پسر خانواده بود با مادر و سه خواهر خود به نام های ايران، کوکب و شوکت در محله شيخ هادی زندگی می کرد .…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش پنجم

دکتر محمد حسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش پنجم

حمله نظامی به آذربایجان از ماه ها پیش برنامه ریزی شده بود و برخی از مقامات حکومت ملی به رهبری پیشه وری از آن اطلاع داشتند و متوجه فرصت سوزی «قوام» و ارتجاع حاکم بر تهران بودند ولی همزمان برای پیشبرد مواد 15 گانه موافقتنامه که بین «مظفر فیروز» و پیشه وری به امضاء رسیده بود، تلاش می کردند و اصرار می ورزیدند. حکومت ملی در آذربایجان با آنچه از پایگاه اجتماعی بزرگ و مهمی برخوردار بود و سازماندهی نفرات خود را به راحتی و تا اندازه ای به سادگی پیش برد ولی سرنوشت سیاسی آذربایجان تنها در آن جغرافیا تعیین نمی شد و باید حکومت ملی آذربایجان در مناطق دیگر ایران بویژه در تهران که آذربایجانی ها در آن و مناطق پیرامونی آن و در حاشیه ای شهر های بزرگ در فقر و گرسنگی به سر می بردند به سازماندهی می پرداخت تا در صورت تجاوز به آذربایجان، آنان وارد عمل شوند (پیشتر ها تعدادی از این زحمتکشان در مسیر راه هیئت نمایندگی آذربایجان قرار گرفته، هشدار داده بودند که قول سیاست پیشگان و حفه بازان تهران را نخورید!) آذربایجانی ها در تهران و دیگر شهر های بزرگ و پیرامون آنها بویژه در مراکز صنعتی و خدماتی از ظرفیت بزرگی برخوردار بودند که باید سازماندهی می شدند و به هنگام ضرورت در جهت حمایت از حکومت ملی آذربایجان، امنیت رژیم ارتجاعی تهران را به خطر می انداختند.…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش چهارم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش چهارم

حکومت ملی آذربایجان زیر شدید ترین فشار های اقتصادی که از مرکز تحمیل می شد مقاومت می کرد، برخی از روشنفکران و روزنامه نگاران که رخداد های کشور را زیر نظر داشتند و آن را با مواضع و برداشت های خود تفسیر می کردند، به دفاع از نهضت آذربایجان پرداختند که خواهان رهایی دهقانان زجر کشیده از ظلم و ستم ژاندارم و مالک بود «حسن صدر» مدیر روزنامه قیام ایران در مقاله ای نوشت: نهضت آذربایجان بر یک مبنای انسانی و نجات میلیون ها بشر محروم از ظلم است، فرقه دمکرات آذربایجان به مردم تیره روز آذربایجان گفت که ما قصد نجات شما را از این همه ظلم و فشار و تعدی و فساد داریم و مردمی که در آتش بدبختی و حرمان می سوختند از این ندا استقبال کردند (قیام ایران، شماره 383 سرمقاله) و سرمقاله نویس روزنامه «جبهه» ارگان حزب ایران نوشت: نهضت آذربایجان آزادیخواه، اصلاح طلب و مترقی است، کودکستان، مدرسه، دانشگاه، درمانگاه، بیمارستان می سازند، راه ها را تعمیر و اسفالت می کنند، از ناامنی جلوگیری کرده، در مقابل فساد به سختی مبارزه می کنند و در بالا بردن سطح دانش اهالی کوشش فراوان مرعی می دارند، رهبران نهضت آذربایجان از آزادیخواهان مبارز قدیمی هستند که اغلب، اهل فضل و دانش اند در درستکاری و پاکی اشخاصی مانند پیشه وری، دکتر جاوید یا شبستری، حتی دشمنان نهضت نیز تردیدی ندارند (جبهه شماره 258 ، سرمقاله) این نوشتار و گفتار نگرانی تهران و ارتجاع را بیشتر از گذشته افزایش می داد. در حالیکه مذاکرات طولانی با تهران از سرعت و شتاب عملکرد حکومت ملی آذربایجان کاسته بود و عدم اعتماد و اطمینان …

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش سوم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی نا تمام ) بخش سوم

قوام السلطنه دولت ائتلافی خود را با چینش هدفمند به سرعت تشکیل داد ( 3 بهمن ماه سال 1324 تا 5 دیماه 1326 ) و مجلس چهاردهم بعد ها به آن رای اعتماد داد، در پی آن تلگراف هایی به روسای دولت های متفق فرستاد و تمایل خود را به دیدار از مسکو و مذاکره با مقامات شوروی بیان داشت که مورد استقبال قرار گرفت، در نتیجه قوام با گروهی از همراهان خود با هواپیمای اختصاصی شوروی وارد مسکو شد.پیش از سفر سفارش های لازم را به مظفر فیروز حقوقدان و تحصیل کرده انگلستان که مدتی هم در وزارت امور خارجه خدمت کرده بود در رابطه با برقراری ارتباط با برخی از سران فرقه و یا حکومت ملی آذربایجان گوشزد کرد.احمد قوام بعنوان منشی « امین الدوله » در تبریز کار کرده و مورد توجه محمد علی میرزا که ولیعهد قرار گرفته بود در نتیجه با آذربایجان آشنایی داشت، پیشه وری سال ها پیش در روزنامه « آژیر » برای شناساندن قوام نوشته بود: پیرمرد جاه طلب، در خراب کردن عناصر آزادیخواه و اغفال مردمان پاک ساده لوح، اعجوبه ی غریبی است، از رو نمی رود و مایوس نمی شود ( روزنامه آژیر، شماره 40، سال اول 28 تیرماه 1322 ) بنابرین قوام برای حکومت ملی چهره شناخته شده ای بود که باید در مذاکره با دولت او همه جوانب را در نظر می گرفت.…

Read more

"کتابسوزان 26 آذر 1325"

"کتابسوزان 26 آذر 1325" 

 7سال از واقعه شوم کتابسوزان 26 آذر 1325"می گذرد. روزی که رژیم پهلوی  و حامیان خارجی اش اوج ضدیت خود را با سنن و فرهنگ آذربایجان نشان دادند. جشن کتابسوزان چند روز پس از سرکوب خونین دولت ملی آذربایجان در تمام شهرها و روستاهای آذربایجان صورت گرفت. تمام کتاب های درسی و دیگر آثاری که حکومت ملی آذربایجان به زبان ترکی آذری به چاپ رسانده بود، به آتش کشیده شد. خلق آذربایجان این فاجعه را هرگز فراموش نخواهد کرد.

در شهر تبريز، كتابسوزي در چندين نقطه از جمله میدان ساعت و ميدان شهرداري تبريز؛ دانشسراي اين شهر و در بسياري از مدارس انجام شد. به گفته شاهدان عيني که برخي از آنها اکنون نيز در قید حیات اند كودكان و دانش ‌آموزان دبستاني را به صف كرده و آنها را مجبور مي کردند تا جهت کسب اجازه براي ادامه تحصيل، با تشکیل صفهای متعدد منتهی به تلهاي آتش، کتابهاي درسي دریافتی خود از مدارس را که به زبان تركي بودند و مخصوصا كتاب درسي "آناديلي" (زبان مادري) را "زنده باد شاه" گويان و با دست خود در آتش اندازند. بسیاری از کودکان به دلیل امتناع از به آتش انداختن كتب درسي خود به شدت مضروب گرديدند و یا آتش در کف دستانشان گذاشته شد.…

Read more

۲١ آذر يک روز تاريخی در جنبش انقلابی ايران

شهید حسین جودت

۲١ آذر يک روز تاريخی در جنبش انقلابی ايران

شعار‌های ‏۲١ آذر که با ‏خون هزاران زن و مرد ميهن‌پرست ايران رنگين شده است فردا به شعار عمل ميليون‌ها ايرانی مبدل خواهد ‏شد.‏

شرايط پيدايش فرقه دمکرات آذربايجان
امسال سی‌امين سالگرد جنبش دمکراتيک ‏۲١ ‏آذر است. تصادفی نيست که اين سالگرد با سی‌امين ‏سالگرد شکست فاشيسم هيتلری و ميليتاريسم ژاپن هم‌زمان است. در اثر شکست فاشيسم هيتلری و ‏ميليتاريسم ژاپن در زير ضربات خورد کننده نيروهای مسلح اتحاد شوروی در عرصه بين‌المللی تحولات ‏تاريخی عظيمی پديد آمد. طی دومين جنگ جهانی جنبش رهايی‌بخش ملی که اينک به تلاشی کامل ‏سيستم استعمار منجر شده است به همراه مبارزه ضد فاشيستی خلق‌ها گسترش يافت.‏

دولت‌های استعمارگر که در ائتلاف ضد هيتلری شرکت داشتند و نمی‌توانستند از منابع انسانی و مادی ‏کشورهای مستعمره و وابسته صرف‌نظر کنند و مجبور بودند که مبارزه رهايی‌بخش خلق‌های ستم‌زده را به ‏حساب آورند. بدين سبب طی برخی از اسناد و اظهارات در باره اعطای خودمختاری و يا حتا استقلال به ‏کشورهای وابسته و مست…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش دوم

دکتر محمدحسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان (پروژه آزادی ناتمام) بخش دوم

با انتشار بیانیه 12 شهریور ( مراجعتنامه ) که سند راهبردی فرقه بود زمینه حکومت ملی آذربایجان فراهم آمد، پیشه وری در اولین شماره روزنامه « آذربایجان » نوشت: فرقه فعالیت خود را آغاز کرد، بیانیه 12 شهریور مورد با استقبال گرم و گسترده مردم روبرو شد، آنان با ابراز احساسات باز شدن راه بسوی سعادت و آزادی را حس کردند و در مقاله دیگری با عنوان « حرف آخر ما بر سر دو راهی » نوشت: ما با تمام توان خود برای حفظ دمکراسی و آزادی سوگند خورده ایم... آذربایجان توان اداره کردن خود را دارد... حکومت تهران باید بفهمد که بر سر دو راهی قرار گرفته و آذربایجان راه خود را انتخاب کرده است،به آزادی و دمکراسی و اصول آن وفادار خواهد ماند.جشن و شادی از این نوشتار و گفتار و امید به آینده در مردم آذربایجان که در بدترین شرایط اقتصادی به سر می بردند و با قحطی نان روبرو شده بودند ( با کاهش ارزش پول ملی از 68 ریال استرلینگ به 140 ریال صادرات گندم و حبوبات از آذربایجان افزایش یافته بود ) به سرعت افزایش یافته و به شیوه های گوناگون حمایت خود را از فرقه دمکرات آذربایجان نشان می دادند، شور و هیجان سرتاسر آذربایجان را فرا گرفته بود، کنسول ایالات متحده آمریکا در این رابطه می نویسد: جنبش از حمایت وسیع مردمی برخوردار است و شکایات و نارضایتی های واقعی را از حکومت مرکزی نشان می دهد و کنسول انگلیس هم در گزارش خود می نویسد: نمی توان انکار کرد که بدبختی ها و بی عدالتی هایی وجود دارد که اگر در هر کشور دیگری بود به شورش خود انگیخته منجر می شد، آذربایجان در وضعیت انقلابی است، آنها به این نتیجه…

Read more

جنبش دموکراتیک آذربایجان و دولت انقلابی پیشه وری

رسول مهربان

جنبش دموکراتیک آذربایجان و دولت انقلابی پیشه وری

... تحكيم قدرت تـوده اي در آذربايجـان و اعـتلاي جنـبش خلق آذربايجان موجب اميدواري همه ی آزادي خواهان ايران شد، و براي اولين بار پس از انقلاب مشروطيت، خلقـي مصمم و يك پارچه در برابر حكومت و رژيم جـابر مركـزي ايسـتادگي كـرد و اولـين نتيجـه ي آن سـقوط كابينـه صدرالاشراف بود و به ناچار آقاي حكيم الملك رجل مشروطه خواه نخست وزير شد و به نام آنكه اهل آذربايجـان بود و سابقه و داعيه آزاديخواهي و مشروطه طلبي داشت، به قصد حـل مشـكل آذربايجـان و سروسـامان دادن بـه اوضاع ايران، به ميدان آمد. اولين راه حل به نظر مرتجعين تعويق انتخابات مجلس بود و دولت حكيمي بـا حمايـت اكثريت مجلس چهاردهم موفق شد انتخابات دوره ي پانزدهم مجلس را به بهانه ي حضور قشون خـارجي در ايـران معوق بگذارد و طرح تقديمي اكثريت مجلس چهاردهم با حمايت پنهاني عـده اي از اقليـت مجلـس چهـاردهم بـه شرح زير تصويب شد…

Read more

حکومت مرکزی و اختیارات محلی

دیدگاه سید جعفر پیشه وری در مورد حقوق خلق ها و حق تعیین سرنوشت 98 قبل، (18 خرداد 1301) یعنی 23سال قبل از بنیانگذاری فرقه دمکرات آذربایجان.

حکومت مرکزی و اختیارات محلی

سید جعفر پیشه وری

برای آنکه ملت بتواند کاملا از حقوق خود استفاده نماید،  حکومت ملی و اصول دمکراسی کاملا اجرا شود، لازم است که یک مملکت به جمهوریت های کوچک تبدیل یابد.

تجربه ثابت می کند که در حوزه های کوچک انتخابات بهتر و به منفعت ملت انجام می گیرد. مملکت سویس یک نمونه از این موضوع است. برای همین است که آمریکا و آلمان نیز اصول فدراسیون  را قبول کرده اند و روسیه شوروی نیز همان اصول را اختیار نموده است.

اصول فدراسیون هر چند در ممالک متفاوت است، لیکن اساس و فلسفه آن ها اختلافی ندارد. اصول فدراسیون و اختیارات اهل محل تنها برای اجرای انتخابات نیست، بلکه برای جلوگیری از هرج و مرج داخلی  و حفظ و ترقی ملت فایده زیاد دارد. زیرا ساکنین یک نقطه در حیات و معیشت خود یک نوع احتیاجات خصوصی دارند که آن ها را خود اهل محل بهتر از دیگران مسبوقند. مثلا اهای کنار دریا به چه چیزهایی که ساکن دشت و کوهستان احتیاج دارند، محتاج نیستند. احتیاجات اهالی گرمسیر غیر از احتیاجات اهالی سرد سیر ا…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش نخست

دکتر محمد حسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش نخست

سرمای شدید و گاهی استخوان سوز در روز های پایانی پائیر که بیشتر خود را در بلندی های آذربایجان نشان می دهد یاد آور قیام بزرگ مردم در 21 آذر است که در آن آذربایجان یک پارچه به پا خواست تا مبارزه خود را برای آزادی و رهایی از ستم، غارت، ارتجاع و خائنین به میهن و مردم به پیش ببرد و مسیر پیشرفت و ترقی که از سوی استبداد و ارتجاع مسدود شده بود، صاف و هموار سازد، در این راستا فرقه دمکرات آذربایجان که خود را وارث جنبش های پیشین در آذربایجان می دانست از سوی روشنفکران، هنرمندان، نویسندگان، ملی گرایان ترک آذربایجان و... تشکیل شد، البته زمینه تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان از سال ها پیش با مشروطه خواهی، جنبش خیابانی و تحرک های گوناگون اجتماعی آماده شده بود که با استبداد رضاخانی گرفتار سرکوب وقفه شده و با کناره گیری وی از قدرت باردیگر جان تازه ای گرفت، ولی این بار نیز با میراث داران همان استبداد که با تمرکز قدرت اقتصادی و سیاسی در مرکز و همکاری با ارتجاع داخلی و خارجی قدرتمند شده بود و خود را باز یافته بود روبرو شد…

Read more

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام ) بخش نخست

 دکتر محمد حسین یحیایی

فرقه دمکرات آذربایجان ( پروژه آزادی ناتمام )

بخش نخست

سرمای شدید و گاهی استخوان سوز در روز های پایانی پائیر که بیشتر خود را در بلندی های آذربایجان نشان می دهد یاد آور قیام بزرگ مردم در 21 آذر است که در آن آذربایجان یک پارچه به پا خواست تا مبارزه خود را برای آزادی و رهایی از ستم، غارت، ارتجاع و خائنین به میهن و مردم به پیش ببرد و مسیر پیشرفت و ترقی که از سوی استبداد و ارتجاع مسدود شده بود، صاف و هموار سازد، در این راستا فرقه دمکرات آذربایجان که خود را وارث جنبش های پیشین در آذربایجان می دانست از سوی روشنفکران، هنرمندان، نویسندگان، ملی گرایان ترک آذربایجان و... تشکیل شد، البته زمینه تشکیل فرقه دمکرات آذربایجان از سال ها پیش با مشروطه خواهی، جنبش خیابانی و تحرک های گوناگون اجتماعی آماده شده بود که با استبداد رضاخانی گرفتار سرکوب وقفه شده و با کناره گیری وی از قدرت باردیگر جان تازه ای گرفت، ولی این بار نیز با میراث داران همان استبداد که با تمرکز قدرت اقتصادی و سیاسی در مرکز و همکاری با ارتجاع داخلی و خارجی قدرتمند شده بود و خود را باز یافته بود روبرو شد…

Read more

جبار باغچه بان: قیام آذربایجان قیام ایران است

یک سند تاریخی

جبار باغچه بان: قیام آذربایجان قیام ایران است

قیام آذربایجان قیام ایران است

قیام آذربایجان جواب دولت های مرتجع چهار ساله ایران و عکس العمل حکومت صدرالاشراف هاست. این نهضت و قیام مقدسی است که بنیان حقیقی مشروطه بوسیله آن محکم شده و مردم ایران بویی از دمکراسی خواهند فهمید.

مرتجعین و خائنین می خواهند با انتشار نظرهای خائنانه خود مردم آزادیخواه آذربایجان را لکه دار و اجاق ستارخان ها و خیابانی ها را کور کنند و مجلس و دولت را تا ابد آلت دزدی و میدان تاخت وتاز یک مشت غارتگر قرار دهند و ما بدینوسیله نسبت به مرتجعین و خائنین از هر صنف و طبقه و مقام بوده باشند شدیدا اظهار نفرت می کنیم و این قیام و مجلس ملی آنرا بعموم مردم ایران تبریک می گوییم. و در خاتمه تذکر میدهیم بایست مسئله آذربایجان بوسیله خود آذربایجانی ها حل و فصل شود. آنها که می خواهند با تهدید و خلط مبحث دست اجانب را در این امر شرعی و مقدس دخالت بدهند و آب را گل آلود سازند و با ایجاد برادرکشی بیرحمانه این خانمان شش هزارساله را بر باد دهند به مشروطه ایران خیانت می کنند و دشمنان آزادی و سعادت ایران هستند!…

Read more

نامه های میرزا ابراهیم اوف به همسرش سارا خانم!*

نامه های میرزا ابراهیم اوف به همسرش سارا خانم!*

برگردان : بهروز مطلب زاده

نگاهی کوتاه به زندگی میرزا ابراهیموف

میرزا ابراهیوف، فرزند اژدر، نویسنده، نمایشنامه نویس و سیاستمدار نامدار آذربایجانی در سال 1911 در یکی از روستاهای سراب به نام «ایوه» متولد شد. هنوز کودک خرد سالی بیش نبود که مادرش را از دست داد.

در سال 1918 ، هفت ساله بود که به همراه  پدر و برادر بزرگ تر از خودش در جستجوی کار و لقمه ای نان، راهی باکو شدند. برادرش قبل از اینکه به باکو برسند، در راه جان باخت و او به همراه پدر، به سختی توانستند خود را به  باکو برسانند. او از همان سنین خردسالی، با کار و زحمت آ شنا شد. روزها در مناطق نفتی باکو مانند «زابرات» و «بالاخانی» کار می کرد وجسته گریخته در کلاس های درسی غیر رسمی که برخی روشنفکران ایرانی مهاجر در باکو دایر کرده بودند درس می خواند....

ادامه ...

Read more

تشکیل مجلس شورای ملی؛ دستاورد بزرگ انقلاب مشروطیت

تشکیل مجلس شورای ملی؛ دستاورد بزرگ انقلاب مشروطیت

پس از صدور فرمان مشروطیت و تصمیم‌گیری درباره تأسیس مجلس شورای ملی، در ۲۵ شهریور ۱۲۸۵ خورشیدی دوره نخست انتخابات مجلس در تهران و سراسر کشور برگزار شد؛ مجلسی که عصاره و خواست ملّت در انقلاب مشروطه و سرآغاز نظام پارلمانتاریسم در ایران بود.

در این موقع که رأی همایون ملوکانه ما بدان تعلق گرفت که برای رفاهیت و آسودگی قاطبه اهالی ایران و تشیید و تأیید مبانی دولت، اصلاحات مقتضیه به مرور در دوایر دولتی و مملکتی به موقع اجرا گذارده شود، چنان مصمم شدیم که مجلسی از منتخبین شاهزادگان و علما و اعیان و اشراف و ملاکین و تجار و اصناف به انتخاب طبقات مرقومه در دارالخلافه تهران تشکیل و تنظیم شود... و در کمال امنیت و اطمینان عقاید خودشان را در خیر دولت و ملت و مصالح عامه و احتیاجات مهمه قاطبه اهالی مملکت به توسط شخص اول دولت به عرض برسانند که به صحه مبارکه موشح و به موقع اجرا گذارده شود؛ این بخشی از متن فرمانی است که مظفرالدین شاه قاجار در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی صادر کرد و چند روز بعد فرمان نخستین مجلس شورای ملی داد تا در ۲۵ شهریور ۱۲۸۵ خورشیدی نخستین انتخابات برای شروع این مجلس برگزار شود…

Read more

«آینده ای نامنتظر درانتظار او بود»

«آینده ای  نامنتظر درانتظار او بود»

پروانه ممدلی / بهروز مطلب زاده

بانو صغری آذری، ( جواد زاده) خواهر سید جعفر پیشه وری، رهبرو بنیانگذار فرقه دموکرات آذربایجان و جنبش 21 آذراست. او درهردو بخش آذربایجان و همچنین دراراک، کاروزندگی کرده، و باعلاقه ای که به فعالیت های سیاسی و اجتماعی داشته به عضویت فرقه دموکرات آذربایجان درآمده و یکی ازاعضاء فعال آن شده بوده.

همسراو«میرآقا آذری» نیزدرهردو بخش آذربایجان به عنوان مهندس خط آهن و پل سازی به کار اشتغال داشته. در حال حاضرنیز، چند پل ساخته شده درآذربایجان به نام او ثبت شده است.

سرگذشت صغری خانم، چنین رقم خورده بود که او نه فقط دردوران  کودکی، بلکه حتی بعدها نیز، زمانی طولانی به عنوان عضوی ازخانواده در کناربرادرش سید جعفر پیشه وری، غمخواروسنگِ صبورِاو باشد.

سید جعفردومین فرزندِ خانوده ای بود که پنج فرزند داشتند. اودرسیزدهم ماه صفر به دنیا آمده بود. «میردامَت» همه چیز دان روستا ( که خیلی چیزها را می توانست پیشگوئی کند) به پدر گفته بود که فرزندش درروز بد یُمنی به …

Read more

20 blog posts