header photo

Blog posts : "مقاله"

اکتبر و پژواک شور انقلابی در شعر سخن سریان ایران

اکتبر و پژواک شور انقلابی در شعر سخن سرایان ایران

انقلاب اکتبر نخستین تلاش آگاهانه برای برقراری حکومت زحمتکشان در جهان بود. در ایران نیروهای پیشرو و متجدد، که در آرزوی نظمی بر پایه آزادی و برابری بودند، از اکتبر حمایت کردند. شاعران میهن‌دوست در ستایش اکتبر شعر سرودند.

انقلاب اکتبر یک تحول سیاسی عادی، همچون رفتن یک زمامدار و آمدن زمامداری دیگر نبود، اقدامی جمعی و آگاهانه بود که قصد داشت، برای نخستین بار در تاریخ بشر، نه فرماندهان و سردمداران و اشراف، بلکه مردم بی‌نام و نشان، یا همان توده کار و زحمت که هیچگاه در گردونه قدرت نقشی نداشتند، را بر رأس امور بنشاند.

آشکار است که این رویداد دوران‌ساز در سراسر جهان ستایش و پشتیبانی جان‌های عدالت‌خواه و آزاداندیش، که همواره از ظلم و تبعیض و نابرابری در رنج بودند را برانگیخت. به ویژه مردم خاورزمین که از دیرباز هم از ستمگران خودی و هم از استعمارگران بیگانه آزار می‌دیدند، با شوق و شادی از پیام دل‌انگیز اکتبر استقبال کردند…

Read more

به مناسبت صدمین سالروز تولد رفیق فریدون ابراهیمی

به مناسبت صدمین سالروز تولد رفیق فریدون ابراهیمی

درد ورنج تازیانه چند روزی بیش نیست      راز دار خلق اگر باشی  زنده ای

شلاق دو روز است وسپس                          شرف ماست که میماند و بس

افتخار آشنائیم با خانواده رفیق ابراهیمی از زمانی شروع شد که دانشجوی جوانی در ترکیه بیش نبودم ودر جنب تحصیل به مطالعات مختلف کتب مارکسیست - لنینیستی  که در آن کشور آزاد بود ,میپرداختم

تا به اندیشه طبقاتی انسانی دست یافتم .و در ارتباط با رفقای کمونیست ترکیه و بحثها وباز هم مطالعات بیشتر به این نتیجه رسیدم که تنها سازمان حزبی ای که در ایران پایبند این آرمان صحیح میتواند باشد ,"حزب توده ایران "است.و این دید مرا وادار مینمود که تا حد توانم به جستجوو ارتباط با این سازمان قرار گیرم. در سال سوم آکادمی بودم که بهمراه همسرم و پیگیری دائم مان توانستیم اولین ارتباط  خود را با حزب بطور مکاتبه ای بر قرار نمائیم .پس از مدت زمانی ما را با رفیقی ارتباط دادند که فقط یکبار با وی رو برو شدیم,وساعتها در ساحلی دور از تمرکز مردمی با وی صحبت نمائیم . در پایان ملاقاتمان وی گفت: که منتظر بمانید تا ارتباط شما با رفقا بر قرار شود.پس از مدتی به ما اطلاع داده شد که در روزی مشخص به غرب پرواز کرده وبا رفیقی دیگر ملاقات نمائیم.در روز موعود ما در محل ملاقات  با رفیقی روبرو شدیم که ما را با سرعت تمام برای دیدار با رفقای دیگ…

Read more

مدینه گلگون شاعره آزادیخواه آذربایجان

مدینه گلگون شاعره آزادیخواه آذربایجان

(1926-1991)

مدینه علی اکبرزاده(گلگون) مدرسه ابتدایی را در باکو تمام کرد وسال 1938به همراه خانواده به تبریز آمد.پدرش کارگربود واونیز بخاطر نیاز خانواده در کارگاه بافندگی مجبور به کارشد.او مشکلات وستم های وارده به مردم آذربایجان را خوب حس میکرد ونیک میدانست که با بیسوادی نمی تواند قدم های خوبی در راه رهایی مردمش بردارد.درمدت کوتاهی با الفبا فارسی-عربی آشنا شده وزبان فارسی را یادمیگیرد و وارد تاتر دراماتیک تبریز میشود (میگوند تخلص او بخاطر بازی در تاتر درام جعفر جبارلی بنام اود گلینی-عروس آتش -بوده است) بعد هابه عنوان خبرنگار ویژه روزنامه آذربایجان وارد مبارزات مردم آذربایجان میشودفعالیت هنری او از سالهای کوچکی با اداره کردن روزنامه های دیواری مدارس و درج شعرهای اولش در آنها آغاز شده بود واین روزها شعرهای انقلابی او ندای شاعرانه جنبش مردم بود ودر روزنامه های" در راه وطن "و"آدربایجان"…

Read more

دادستان دادخوهان آذربایجان، فریدون ابراهیمی

دادستان دادخوهان آذربایجان، فریدون ابراهیمی 

امروز 99 - مین سالگرد تولد دادستان دادخوهان آذربایجان، فریدون ابراهیمی است.

فریدون ابراهیمی، دادستان حکومت ملی- دمکراتبک آذربا یجان به رهبری میر جعفر پیشه به سال 25-1324.

درصدد بودم تا در زاد روزاین قهرمان شکست ناپذیروسربلند مردم آذریایجان، که هفت دهه پیش ازاین، درزیر چوبه دار، چشم در چشم دشمان مردم دوخت و با مرگ قهرمانانه خود جلادان را تحقیر کرد، چیزی بنویسم.اما در صفحه یکی از دوستانم یادداشت کوتاهی دیدم به زبان ترکی آذربایجانی، به نقل از صفحه اینترنتی فرقه دمکرات آذربایجان و به قلم فریدون براهیمی فرزند ارشد شهید انوشیروان ابرهیمی ازرهبران حزب توده ایران که در جریان کشتار زندانیان سیاسی ایران در سال 1367 توسط جلادان جمهوری اسلامی به قتل رسید. فریدون ابراهیمی دراین یادداشت  کوچک چگونگی هم نامی خود با عموی قهرمانش را توضیح می دهد. تصمیم گرفتم به جای نوشتن مطلبی جداگانه، یادداشت او را ترجمه کنم. به گمانم خواندنش خالی از لطف نباشد…

Read more

مارنامه‌ی اقتصاد ایران در آستانه‌ی جنگ جهانی دوم

آمارنامه‌ی اقتصاد ایران در آستانه‌ی جنگ جهانی دوم

 ناصر پاکدامن

توسط نقد اقتصاد سیاسی • 28/10/2018 

اشاره

ايرانیان در آغاز فرایند مدرنیزاسیون هنوز آگاهی دقیقی از توان‌مندی‌های اقتصادی بالفعل و بالقوه‌ی خود نداشتند. براساس برآورد ویلم فلور در آغاز قرن بیستم و آستانه‌ی انقلاب مشروطه جمعیت ایران حدود نه میلیون نفر بود که اکثریت آنان را روستاییان تشکیل می‌دادند. جمعیت شهری در این سال‌ها حدود 18 درصد کل جمعیت را تشکیل می‌داد و سه شهر تهران، تبریز و اصفهان نیز جمعیتی با بیش از 100 هزار نفر داشتند.[1]

تشکیل نهادهای مدرن اداری در ایران در زمره‌ی خواسته‌های مشروطه‌خواهان بود و ازاین‌رو از اواخر قرن گذشته‌ی خورشیدی به‌تدریج شاهد شکل‌گیری تدریجی این نهادها بودیم. در سال 1297 خورشیدی اداره‌ای تحت عنوان «اداره‌ی سجل احوال» در وزارت داخله به وجود آمد در شانزدهم آذرماه 1297 نیز نخستین شناسنامه‌ی ایرانی در این اداره صادر شد…

Read more

فرخی یزدی شاعر و روزنامه نگار آزادی خواهی که دهانش را دوختند!

فرخی یزدی شاعر و روزنامه نگار آزادی خواهی که دهانش را دوختند!

با فرخی یزدی آشنا شویم

میرزا محمد فرخی یزدی فرزند محمد ابراهیم معروف به تاج الشعرا، در سال ۱۲۶۸ خورشیدی در یزد در خانواده فقیری چشم به جهان گشود و چنان که حسین مکی در «مقدمه» دیوان فرخی یزدی آورده است، علوم مقدماتی را در یزد فرا گرفت. او در مکتب خانه و مدتی در مدرسه مرسلین انگلیسی یزد تا حدود سن ۱۶ سالگی تحصیل کرد و فارسی و مقدمات عربی را آموخت.  فرخی حدود شانزده ساله بود، که اشعاری انتقادی در مورد مسئولین مدرسه سرود. همین امر موجب اخراج او از مدرسه شد!. او در دوره ابتدایی بسیار مذهبی بود و در اشعارش تبلیغات ادیان مختلف در مدارس، و روش آموزشی معلمان را به انتقاد گرفته بود.

کارهای فرهنگی و سیاسی فرخی یزدی

فرخی را باید شاعر و روزنامه‌ نگاری آزادی‌خواه و دموکرات دوران مشروطیت دانست. او سردبیر ی نشریات زیادی از جمله روزنامه طوفان و همچنین نمایندگی مردم یزد در دوره هفتم مجلس …

Read more

مسئولیت همه پیامدها متوجه سیاستگذاران است

نامه دو اقتصاددان خطاب به مردم؛

مسئولیت همه پیامدها متوجه سیاستگذاران است

در چند ماه اخیر، تیم اقتصادی دولت بر مبنای آموزه‌های اقتصاد بازارِ رها، دولت را وادار کرد که در بازار ارز مداخله نکند و از سوی دیگر نیز بنگاه‌های شبه­‌دولتی حتی از عرضه ارز در بازار ثانویه امتناع کردند. بنابراین کمبود عرضه عامل اصلی در جهت افزایش قیمت‌ها است.

حسین راغفر و احسان سلطانی در نامه‌ای خطاب به مردم از سیاست‌های ارزی دولت انتقاد کردند.

گزارش 1 تقدیم به ملت شریف ایران

رئیس جمهور: وضعیت کنونی ارز تصمیم دولت است

رئیس جمهور در جلسه با جمعی از اقتصاددانان (۲۳/۷/۱۳۹۷) برای بار دوم مسئولیت  وضعیت کنونی ارز را به عنوان تصمیم دولت پذیرفت؛ «در دولت نظر جمع بر این بوده که سیاست های ارزی چند ماه گذشته اعمال شود. دولت در شرایط کنونی حتی می‌­تواند نرخ دلار را به ۶ هزار تومان هم کاهش دهد، اما با توجه به وضعیت پیش رو و مواردی که نیاز حفظ ذخایر ارزی کشور را بیش از هر زمان دیگری دو چندان می‌کند، چنین اقدامی از سوی دولت برای کاهش نرخ صورت نمی­‌گیرد و بیشترین مدیریت را درباره منابع ارزی کشور هم اکنون صورت می­‌دهند.»…

Read more

خود شیفتگی و راه مقابه با آن با همدلی و اتحاد

  خود شیفتگی و راه مقابه با آن با همدلی و اتحاد

موج انحطاط اخلاقی و فرهنگی هر دم افزون تر از قبل جامعه را فرا می گیرد .اسفناک تر این که این آلودگی نه تنها ارزش ، بلکه یگانه معیار سالم زیستن و بالاتر از آن ایده آل زندگی انسانی شناخته و شناسانده می شود . نمونه های بس  فراوانی را می توان ذکر کرد . در بافت روحی  گونه ای از اینسان افرادی در حین  جهل و نادانی پز روشنفکری نهادینه شده است . کتاب و روزنامه در زندگی این ها محلی از اعراب ندارد . هر چند ، گاه و بی گاه به خبرهای آبکی و جعلی که وسیعا در شبکه های مجازی پخش می شود ، نیم نگاهی می افکنند . تا با نقل حتی تحریف شده ی آن خودی بنمایانند . تفاوت مولانا و سعدی و حافظ را نمی دانند . ولی  خود را شیفته ی شعر و شاعری نشان می دهند و در لفاظی های بی پایان خویش ، بعضا شعری هم دکلمه می کنند ، تا صحت روش خود را در نحوه ی زندگی با تفاخر به اطرافیانشان ثابت  کنند . تعداد این اشخاص روز به روز در بازتولیدی نامیمون تکثیر می شود . برای این ها دانستن نام و مد لباس  فلان هنر پیشه هالیوودی  بسی مهم تر از فهم وضعیت کشور خویش و احوالات تیره روز مردم است . با توسل به ترفند های مختلف ، سیمای واقعی  خویش را در انظار وارونه جلوه می دهند . به عیان ملاحظه  می شود: این سان اشخاصی منش و سلوک خود را که بیزاری از سیاست است ، بر جامعه حاکم کرده اند . فاجعه ی مضحک فخر این ها نسبت به عملکرد خویش در محفل های هم مسلک خود است .شمارش تعداد تیم های فوتبالی که در دسته ی اول اروپا بازی می کنند ، و دانستن نام فوتبالیست های مشهور بسی مهم تر از فهمیدن نیاز حیاتی  هم میهنانشان است . تعداد این اشخاص بالاخص در تلگرام که مشتری پروپا قر…

Read more

دادستان دادخواهان!

دادستان دادخواهان!

به منایسبت ۶۳ – مین سالکرد اعدام فریدون ابراهیمی

بهروز مطلب زاده 

 ۶۳ سال پیش ازاین، سرسپردگان حکومت ستمشاهی که سرمست ازبه خاک و خون کشیدن مبارزات حق طلبانه مردم آذربایجان سرازپا نمی شناختند، درتبریز دست به جنایت هولناک دیگری زدند که داغ ننگ آن جنایت تا ابد بر پیشانی عاملین رسوای آن حک شده است

۶٣ سال پیش ازاین، سرسپردگان حکومت ستمشاهی که سرمست ازبه خاک و خون کشیدن مبارزات حق طلبانه مردم آذربایجان سرازپا نمی شناختند، درتبریز دست به جنایت هولناک دیگری زدند که داغ ننگ آن جنایت تا ابد بر پیشانی عاملین رسوای آن حک شده است.
درسحرگاه اول خرداد ماه ۱٣۲۶ فریدون ابراهیمی فرزند برومند خلق ودادستان حکومت ملی آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه وری، درخیابان ستارخان، مقابل باغ گلستان تبریز به دار آویخته شد.
شب، شولای سیاه و چرکینش را برروی شهر غم زده تبریز قهرمان گسترده بود.
هنوزبه برآمدن آفتاب چند ساعتی باقی مانده بود. درزندان تبری…

Read more

فریدون ابراهیمی، دادگر سر به دار

شرکت در بزرگداشت صدمین زادروز فریدون ابراهیمی

فریدون ابراهیمی، دادگر سر به دار

گفت آن یار که سر دار گشت از او بلند

جرمش این بود که اسرار هویدا می‌کرد

                                          «حافظ»

فریدون ابراهیمی، جوانی پرشور، انسانی انساندوست، میهن‌پرستی صادق، اولین دادستان انقلابی دولت ملی آذربایجان و در تاریخ ایران، در ٢٩ آبانماه سال ۱٢٩۷، در شهر آستارا، در خانواده روشنفکر انقلابی غنی ابراهیمی چشم به جهان گشود.

پدر فریدون، یکی از انقلابیون زمان خود، عضو فرقه عدالت و مؤسس شعبه این فرقه در آستارا بود. وی، در پی تشکیل اولین کنگره فرقه دموکرات در انزلی و تأسیس حزب کمونیست، سازمان این حزب را در آستارا بنیان نهاد. غنی ابراهیمی علیرغم شرایط دشوار مبارزه انقلابی و بارها دستگیری، زندان، تبعید و بیماری، فرزندانی تربیت کرد که در تاریخ ایران رد پای خود را گذاشتند. فریدون ابراهیمی، انوشیروان ابراهیمی، ایراندخت ابراهیمی و... هریک شخصیت‌های حزبی و سیاسی بزرگی بودند که نامشان با مبارزات آزادیخواهانه و عدالت‌طلبانه مردم ایران، بویژه خلق ستمدیده آذربایجان پیوند ناگسستنی دارد.…

Read more

میرزا حسن رشدیه پدر آموزش نوین ایران

میرزا حسن رشدیه 

پدر آموزش نوین ایران

نوشته نریمان ناظم

با یاری بهدخت رشدیه (نوه میرزا حسن رشدیه) و همسر و همیار ایشان 

فرهاد ابراهیمی (تنها یادگار فریدون ابراهیمی)

ادامه...

 

 

 

 

ميرزا حسن تبريـزي (رشديه) پدر فرهنگ نوين

ميرزا حسن تبريـزي (رشديه) پدر فرهنگ نوين

 و بنيانگذار مدارس به سبك جديد در ايـران

« باغ و بهشت ما همه گلزار مكتب است

بر قلب ما مسرور ز ديدار مكتب است

اين مدرس شريف كه رشديه نام اوست

دارالفصائل است و در انظار مكتب است

نهج البلاغه است و يا روضه صفا

يا نزهت القلوب و يا دارمكتب است

بس مردمان طواف در كعبه مي كنند

ما را بردر و ديوار مكتب است

هر روز جوي علم به بستان قلب ما

جاري ز چشمه سار گهربار مكتب است

بر ناز و نعمت دو جهان سر نياورد

از جان و دل هر آنكه خريدار مكتب است

جانا اگر به روضه رضوان مقيدي

جنات تجر تحت الانهار مكتب است

يا رب به لطف و مرحمت خود نظر نما

بر حال آن كسان كه سالار مكتب است»

          

تاريخ پر فراز و نشيب تاسيس مدارس در ايران مانند ديگر محصولات فرهنگي ، اجتماعي بازتاب شكست ها و ناكاميهاي ايرانيان در نبرد با مشكلاتي بود كه در دو قرن اخير رخ داده است. تاريخچه تاسيس مدارس نوين به حدود صدوپنجاه سال پيش برمي گردد. امير كبير ، صدر اعظم ايران نام آن را دارالفنون گذاشت و بر اين اعتقاد بود كه دار الفنون بر استقلال ايران در برابر اروپا خواهد افزود و اير…

Read more

معلم پای تخته داد میزد

معلم پای تخته داد میزد

معلم پای تخته داد میزد
صورتش از خشم گلگون بود
و دستانش به زیر پوششی از گرد پنهان بود
ولی آخر کلاسیها
لواشک بین خود تقسیم می کردند
وآن یکی در گوشه‌ای دیگر «جوانان» را ورق می زد.
برای اینکه بیخود های‌و هو می کرد و با آن شور بی‌پایان 
تساویهای جبری را نشان می‌داد
با خطی خوانا بروی تخته‌ای کز ظلمتی تاریک
غمگین بود
تساوی را چنین بنوشت : یک با یک برابر است
از میان جمع شاگردان یکی‌برخاست
همیشه یک نفر باید بپاخیزد...
به آرامی سخن سر داد:
تساوی اشتباهی فاحش و محض است
نگاه بچه‌ها ناگه به یک سو خیره گشت و 
معلم مات بر جا ماند
و او پرسید: اگر یک فرد انسان، واحد یک بود
آیا یک با یک برابر بود؟
سکوت مدهوشی بود و سوالی سخت
معلم خشمگین فریاد زد آری برابر بود
و او با پوزخندی گفت:
اگر یک فرد انسان واحد یک بود
آنکه زور و زر به دامن داشت بالا بود و آنکه
قلبی پاک و دستی فاقد زر داشت پایین بود؟
اگر یک فرد انسان واحد یک بود…

Read more

نگاهی به طنز در ادبیات روزنامه نگاری آذربایجان و ایران

مقدمه ی کتاب طنز ( چرت و پرت )

نگاهی به طنز در ادبیات روزنامه نگاری آذربایجان و ایران

هنر طنز البته در انواع ادبیات جوامع استبداد زده نماد بیشتری دارد چرا که در جوامع توسعه یافته و مردم سالار که آزادی بیان مشخصه بارز آن است، بیان و افشاء نا کار آمدی ها با زبان و قلم عریان با عقوبت سخت توام نیست و اصولاً نهادهای دموکراتیک پشتیبان گفتارهای آزاد هستند. و لیکن در حکومت های غیر دموکراتیک و توتالیتر که آستانه تحمل حاکمان برای شنیدن نقد و نصیحت پایین است، طنز با ظرافتهای خود به یاری صاحبان اندیشه می آید و آنان را در آگاه سازی جامعه و تلنگر بر صاحبان قدرت کمک می کند .

:طنز در ادبیات روزنامه نگاری همواره نقش برجسته ای در بیان کژی ها و آگاهی بخشی بر آحاد مردم ایفاء کرده است.
در زمانی که فضای بسته و استبدادی بر جوامع مستولی است و بیان عریان حقایق و واقعیت های تلخ از سوی حاکمان و صاحبان قدرت بر تابیده نمیشود، این زبان ظریفانه ی طنز است که از دل اختناق برای بیان نابکاریها ودردهای جامعه راه باز میکند و در لفافه ی شیرین خود از تلخیها پرده برمیدارد…

Read more

کالایی‌سازی آموزش و طردِ نیمی از کودکان از حق تحصیل

در میزگردی به مناسبت روزجهانی سوادآموزی مطرح شد؛

کالایی‌سازی آموزش و طردِ نیمی از کودکان از حق تحصیل

لیلی رزاقی

بررسی علل بی‌سوادی با توجه به نظام آموزش و پرورش» عنوان میزگردی بود که روز شنبه و همزمان با 8 سپتامبر روز جهانی سوادآموزی، در انجمن دیده‌بان حقوق کودک و با حضور جمعی از فعالان حوزه کودک برگزار شد. میزگردی که به موضوعات دیگری همچون دفاع از حقوق صنفی معلمان نیز کشیده شد.

«خواندنِ گذشته و نوشتن آینده» .. این مضمون شعاری است که یونسکو همزمان با هشتم سپتامبر روز جهانی سوادآموزی، برای «ارتقاء سوادآموزی و توسعه مهارت» برگزیده است. شعاری که بر نقش خواندن و نوشتن در توانمندسازی همه اقشار جامعه تاکید دارد و در صدد القای رویکردی است که با مسلط شدن آن هیچ کودکی از تحصیل بازمانده با طرد نشود. با این حال و با وجود اینکه نهادهای بین‌المللی، حکومت‌ها را مسئول ایجاد فرصت‌های برابر برای برخورداری از حق آموزش برای همه افراد جامعه می‌دانند و با گذشت بیش از نیم قرن از اختصاص روزی برای سوادآموزی، همچنان تعداد زیادی از زنان،مردان و کودکان از حق آموزش محروم هستند. همین یک سال پیش بود که یک عضو مجلس ایران از آمار ۱۳ درصدی جمعیت افراد بی سواد در کشور خبر داد و گفت؛ بنابر اعلام مسئولان سازمان نهضت سوادآموزی نه و نیم میلیون نفر جمعیت بی‌سواد در سنین مختلف وجود دارد که سه و …

Read more

ردپای شبکه نفوذ در نظام اقتصادی

تحلیل حسین راغفر از شرایط اقتصادی حاکم بر کشور:

ردپای شبکه نفوذ در نظام اقتصادی

حسین راغفر می‌گوید: مخالفان دولت، طرفداران مذاکره با امریکا و مافیاهای اقتصادی دیگر گروه‌هایی هستند که از این افزایش قیمت ارز بهره برده و تلاش دارند تا این سیر صعودی قیمت ارز را نگه دارند.

 این روزها جدی‌ترین دغدغه افکار عمومی شرایط ویژه اقتصادی است که بر کشور حاکم شده است. قیمت ارز، طلا، سکه، کمبود کالاهای اساسی و موضوعاتی از این دست نقل صحبت مردم است و همگان نسبت به آینده اظهار نگرانی می‌کنند. آیا واقعا شرایط آن طور که برخی کانال‌های تلگرامی و رسانه‌ها وصف می‌کنند، نگران‌کننده است؟ واقعیت آن است که بسته تحریمی جدید امریکا از آبان ماه اجرایی خواهد شد و پس از اجرای این بسته، ایران با شرایط جدیدی رو‌به‌رو می‌شود که توجه به این مهم همان‌طور که رییس‌جمهور و اعضای مختلف هیات دولت مطرح کرده‌اند در دستور کار دولت دوازدهم قرار دارد تا دولت بتواند بازار را کنترل کند. در این میان برخی معتقدند که دولت دوازدهم دچار بی‌عملی شده و امور کشور را به حال خود رها کرده است؛ ادعایی که توسط کارشناسان اقتصادی تکذیب نمی‌شود اما این کارشناسان این موضوع را به بیانی دیگر مطرح می‌کنند. حسین راغفر، کارشناس سیاسی اقتصادی به «اعتماد» می‌گوید: آن طور نیست که دولت برنامه‌ای برای کنترل اوضاع نداشته باشد بلکه دولت برنامه کارآمدی برای کنترل شرایط ندارد و برای رسیدن به برنامه‌ای کارآمد راهکار‌هایی ارایه کر…

Read more

میرزا تقی خان رفعت و مجله آزادیستان

میرزا تقی خان رفعت و مجله آزادیستان

 استاد رضا همراز

قبل‌ از اینکه به‌ حيات‌ علمي‌ و ادبي‌ ميرزا تقي‌خان‌ رفعت‌ و مجله‌ تحت‌ نظارت‌ وي‌ بپردازیم توضيحي‌ ضروري‌است و آن‌ اين‌ كه‌ كسي‌ كه‌ مي‌خواهد به‌ کم و کیف شعر نو، نقد، و تاریخ تکوین شعر معاصردر ايران‌ پي‌ ببرد ، اگر متوجه‌ بارقه‌ها و جريانهاي‌ نو كه‌ از دوره‌ پيش‌ از مشروطه‌ شروع و بعد از آن‌ تاسال‌ 1300 ادامه یافت نشود، برایش فهم‌ مطالب‌ و تحقيقات‌ علمي‌ در اين‌ حوزه‌ ، دشوار و ناقص‌ خواهد بودازاين‌ رو بهتر است‌ خواننده‌ قبل‌ از مطالعه‌ اين‌ مقاله‌، به مقاله‌ "آذربايجان‌ و مكتب‌ تجدد"رجوع کند(2)

خطه معارف پرور آذربايجان‌ به‌ لحاظ قرار گرفتن در مسير جاده‌ ابريشم‌ با ساير كشورهاي‌ همجوار هميشه‌ رابطه‌ داشته ‌باشد و اين‌ رابطه‌ و تضارب فرهنگی از طريق‌ مسافرتهاي‌ اتباع‌ كشورها و مطالعه‌ در آثار يكديگر امكان‌پذير گرديده‌. لذا …

Read more

خاطرات محمود دولت آبادی از دوران زندان:

خاطرات محمود دولت آبادی از دوران زندان:

طالقانی تنها بود/ اوقربانی شفقت خودش شد

«یک حسی که از آقای طالقانی در روحیه‌ام مانده این است که در عین بزرگواری، انسان خیلی تنهایی بود و این تنهایی او هم مربوط می‌شد به اینکه او نمی‌خواست به نفع یک فکر، افکار دیگر و روحیات دیگر را ندیده بگیرد و احتمالاً پایمال کند. این چیزی بود که من فهمیده بودم و برای همین هم، خیلی وقت‌ها تنها قدم می‌زد و من می‌رفتم کنار او قدم می‌زدم و سپس می‌نشستیم. او سیگار هُمای کوچک می‌کشید...»

این‌ها را محمود دولت‌آبادی می‌گوید. خالق «کلیدر» و «جای خالی سلوچ» که او را اکثریت به صفتِ نویسنده می‌شناسند و کمتر به وجوه دیگر شخصیتش پرداخته شده است. به گزارش «تاریخ ایرانی»، اخیراً مجله «یادآور» در قالب شناختنامه‌ای که برای آیت‌الله سید محمود طالقانی منتشر کرده، گفت‌وگویی هم با دولت‌آبادی داشته و در آنجا نویسنده از روزگاری سخن گفته که به واسطۀ کار تئا‌تر و برگزیدن سبکی اعتراضی از نمایش، سر از زندان قصر درآورد.…

Read more

صمد واقعی، صمد اسطوره‌ای؛ پنجاه سال بعد

صمد واقعی، صمد اسطوره‌ای؛ پنجاه سال بعد

بهروز روحانی/ روزنامه نگار

"ارس درست در پشت پاسگاه جریان داشت. در میان خنده و شوخی، لخت شدند و به آب زدند. [...] پنجاه متری شنا نکرده بود که صدای فریاد صمد را شنید: "دکتر! دکتر!" بلافاصله برگشت و دید که صمد تا بالای شانه‌هایش توی آب است و هراسان دست و پا می‌زند. بلافاصله چرخ زد و در خلاف جهت جریان آب، رو به سمتی که صمد بود، با تمام قوا دست‌ و پا زد. تقریبا نصف فاصله را طی کرده بود که صمد برای سومین بار صدایش کرد. [...] دید که جریان تند صمد را در خود بلعید. دید که صمد ناپدید شد. دید که جهان خاموش شد."

این بخشی از روایت حمزه فرهتی است در کتاب خاطراتش(از این سال‌ها و سال‌های دیگر)،‌ از لحظه‌ای که صمد بهرنگی در شهریور ۱۳۴۷ در رود ارس غرق شد. به همراه پیکر صمد، تصویر واقعی‌اش نیز با جریان تند رودخانه رفت و ناپدید شد. چند روز بعد که از آبش گرفتند دیگر آن آدم پیشین نبود، نویسنده متعهد کودکان و معلم دلسوز روستاهای آذربایجان، بلکه بدل شد به یکی از نمادهای مبارزه در ایران. شایعه دهان به دهان می‌رفت و دوستان سیاسی و نویسنده‌اش در آن می‌دمیدند که صمد را ساواک سر به نیست کرده است…

Read more

در باره «دو انقلاب و نیم» و چشم انداز تحولی دیگر

گفت و گو با عباس امانت، تاریخ نگار

در باره «دو انقلاب و نیم» و چشم انداز تحولی دیگر

لیلی نیکو نظر

با دکتر عباس امانت، تاریخ‌نگار ایران و استاد دپارتمان تاریخ دانشگاه ییل، در دفتر “زمانه” در آمستردام گفت‌وگو کردم. عباس امانت به دعوت دانشگاه آمستردام به این شهر آمده بود تا درباره‌ی کتاب تازه‌اش، «ایران: تاریخ دوران نوین»، در جمع دانشجویان دانشگاه آمستردام صحبت کند. برای این حضور حدوداً دو ساعته، او موضوع «دو انقلاب و نیم» را به عنوان محور انتخاب کرده بود و درباره‌ی مضامین مشترک انقلاب‌های تاریخ معاصر ایران سخن گفت. در بستر حوادث سیاسی اخیر ایران و تنش‌ها و رویدادهای تازه، خصوصاً ناآرامی‌ها دی‌ماه، با او از امکان وقوع یک انقلاب دیگر حرف زدم. این گفت‌وگو، از بررسی مضامین انقلاب‌های ایران شروع می‌کند و به احضار روح رضاشاه در چندماه اخیر می‌پردازد. عباس امانت اعتقاد دارد اگر ما در قرن بیستم دو تا نصفی انقلاب داشته‌ایم، ممکن است پیش روی ما انقلاب دیگری هم باشد. هر چند که نمی‌دانیم، تغییر پیش رو، تحولی تدریجی است یا آنکه ما با بحران تازه‌ای مواجه خواهیم شد. این گفت‌وگو را بخوانید…

Read more

20 blog posts