header photo

Blog posts : "مقاله"

دو جریان در مارکسیسم و یک راه برای کسب حاکمیت

سخنرانی عضو هیئت رئیسه شورای مرکزی «روسو» (دانشمندان روسیه با گرایش سوسیالیستی) دکترای اقتصاد، پروفسور آ. آ. کوالیف در نهمین کنگره «روسو» 15- 04- 2019

دو جریان در مارکسیسم و یک راه برای کسب حاکمیت

ویژگی وضعیت جاری کشور، درطول شش سال گذشته، رشد انحطاط اقتصادی کشور و گسترش فقر اکثریت جمعیت کشور است. روسیه همچون اردک لنگ به پرتگاه سقوط نزدیک می شود. البته وضعیت برای همه بد نیست. "سورکوف" مشاور رئیس جمهور روسیه در خواب شیرین خود، کشوررا ویژه و دولت را نیرومند می داند، تا جایی که با دوران ایوان گروزنی، پتر کبیر و لنین قابل مقایسه است. اما چنانکه شاعر ما، «یژوف» می گوید: وحشتناکترین امتحان، نگاه کردن به چشمان حقیقت است.

در هر حال، اگر حقیقت را بخواهیم،باید گفت که کشور در وابستگی اقتصادی به آمریکا قرار دارد. بحث صندوق بین امللی پول همه جا گوش ها را کر می کند. بانک مرکزی روسیه موسسه خصوصی آمریکاست، واز طرف آمریکا اداره می شود، و حاکمیت کمپرادور تمامی این 25 سال بدقت دستورات و سفارشات به اصطلاح «توافقنامه واشنگتن» را رعایت و اجرا کرده است. سیاست تخریب صنایع سنگین کشور (صنایع تولید ابزار تولید) در …

Read more

سال گذشته ۵۰۰ هزارمیلیارد تومان رانت ارزی در کشور به وجود آمد

سال گذشته ۵۰۰ هزارمیلیارد تومان رانت ارزی درکشور به وجود آمد

  حسین راغفر

شرایط به‌شکلی است که در شرایط کنونی گروهی فقر و نابرابری بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کنند و در مقابل گروهی دیگر با اشرافی‌گری بی‌سابقه‌ای زندگی می‌کنند. این بزرگ‌ترین تهدید داخلی است که گروه‌های بی‌بضاعت هر روز در خیابان‌ها رژه اشرافیت و تفاخر را مشاهده می‌کنند و این وضعیت را نتیجه تصمیم‌گیری‌های نظام تصمیم‌گیری می‌داند. بزرگ‌ترین آسیبی که این نابرابری‌های اقتصادی ایجاد می‌کند فرسایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نسبت به نظام سیاسی است. مشروعیت یک نظام سیاسی متکی به اعتماد مردم است و اگر این اعتماد خدشه ببیند آن نظام سیاسی با چالش‌های بزرگی مواجه خواهد شد. در شرایط کنونی مشکل داخلی کشور موریانه فساد است؛ مسأله‌ای که چه‌بسا پشتوانه‌های اصلی نظام را فرسوده می‌کند. در کنار فساد، نابرابری‌های اقتصادی و وضعیت نامناسب معیشتی مردم باید تصمیمات اشتباه هر شبه برخی مسئولان را نیز در تشدید مشکلات کشور را در نظر گرفت. نمونه بارز این تصمیمات اشتباه تلاش برای افزایش نرخ بنزین بود که با واکنش‌های اجتماعی مواجه شد. زمزمه‌هایی نیز وجود دارد که شهرداری تهران در تابستان ورود وسایل نقلیه به طرح ترافیک و طرح زوج و فرد را پولی کند. بدون‌شک اینگونه اقدامات به بخش قابل توجی از مردم که ناگزیر از عبور و مرور در این قسمت‌های شهر هستند فشار وارد می‌کند. متأسفانه کسی به تراژدی زندگی زحمتکشان جامعه توجه نمی‌کند و چنین اقداماتی سبب می‌شود که قشر آسیب‌پذیر در سطح جامعه تولید نارضایتی کند…

Read more

سیاست‌های اقتصادی دولت ملی

سیاست‌های اقتصادی دولت ملی

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

کورش تیموری فر

روزگار سختی را می‌گذرانیم و چالش‌های سنگینی در پیش داریم. مردم ایران در طول 200 سال گذشته، آنی بدون چالش از سر نگذرانیده‌اند. از هنگامی که از آستانه وابستگی عبور کرده و وارد روزگار پر فراز و نشیب اقتصاد وابسته شدند، تا هنگامی که مصمم شدند مناسبات ویران‌گر سرمایه‌داری وابسته را برهم زنند، و تا هم‌اکنون که هنوز در چنبره این مناسبات گرفتارند.

این مناسبات حکم کرده که کشورهای در حال توسعه، تأمین کننده مواد خام مورد نیاز اقتصاد امپریالیستی باشند و در عین حال، خود کنترل مسیر رشد و توسعه با اتکا به منابع درآمد خود را در دست نداشته باشند.

همه صحبت از ریشه‌های بحران اقتصادی حاضر می‌کنند و هر دیدگاهی، بخشی از حقیقت را می‌کاود. از آن‌جا که گذشته چراغ راه آینده است، لازم دیدیم تا خاطراتی را مرور کنیم که در آن، ملت ما در شرایط قابل مقایسه با وضع موجود، تلاش می‌کرد تا مخاطرات روش گذران زندگی خود را با اتکا به منابع محدود استخراجی، پس زند و راه توسعه مستقل و همه جانبه‌ای را بگشاید. قرار نیست این خاطرات، داستان‌هایی در گوشه‌های …

Read more

به یاد خسرو روزبه ـ قهرمان ملی ایران

به یاد خسرو روزبه ـ قهرمان ملی ایران

جنبش دموکراتیک خلق های کردستان و آذربایجان، نهضتی میهنی و مترقی و موجب قوام و دوام بقای آزادی و استقلال ملی.
«از دفاعیات خسرو روزبه در دادگاه نظامی شاه»

در سپیده دم ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ قلب پرشور و سرشار از عشق رفیق خسرو روزبه قهرمان ملی ایران آماج گلوله های دژخیمان، رژیم بر آمده از کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد قرار گرفت و از تپش باز ایستاد و بدین سان نام این رزم آور دلیر زحمتکشان ایران به تاریخ پر حماسه و غرور آفرین پیکار خلق های ایران بر ضد ستم و بیدادگری پیوست!
خسرو روزبه شخصیتی پر جاذبه، با تاثیری ژرف و ماندگار در تاریخ نبرد رهایی بخش مردم میهن ماست. علاوه بر آنکه یک نسل کامل انقلابیون و مبارزان آزادی راه و روش او را پیشه خود ساختند امروز نیز هزاران رزمنده ای که پای به میدان دشوار مبارزه برای عدالت و انسانیت می گذارند. او را آموزگار و راهبر و نمونه اصیل عالی مبارزه آرمانگرا می دانند و این تصادفی نیست. زندگی و پیکار خسرو رزوبه و ابعاد گوناگون فعالیت پر ثمر سیاسی – علمی و اجتماعی او بهترین سر مشق برای هر انسان شرافتمندیست که زندگی خود را وقف سعادت جامعه و بهروزی انسانهای زحمتکش می سازد. دفاع قهرمانانه او در بیدادگاه نظامی و در برابر جوخه اعدا…

Read more

۹ مه روز تاریخ ساز پيروزی بر فاشيسم گرامی باد!

۹ مه روز تاریخ ساز پيروزی بر فاشيسم گرامی باد!

در آستانه هفتاد و چهارمین سالگرد پیروزی بر فاشیسم قرار داریم.هرسال (۹ مه) خلق‌های اتحاد جماهير شوروی سوسياليستی سابق و همه نیروهای صلحدوست و مترقی جهان سالگرد تاریخ ساز پیروزی مردم قهرمان اتحاد شوروی و همه نیروهای آزادیخواه و مترقی جهان بر فاشیسم هیتلری را جشن می گیرند.

علت وقوع جنگ دوم جهانی جدا ازهر جنگ امپرياليستی ديگر، که تشديد تضاد منافع ميان کشورهای امپرياليستی و مبارزه آن‌ها برای دستيابی به بازارهای جدید و منابع مواد خام، برای سرمايه‌گذاری و چپاولگر می باشد. این بار دنیای سرمایه داری با پیدایش و تحکیم کشور شوراها (اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) پایان قدرت چپاولگری خود را می دید. و می خواستند از این طریق به حیات این نیروی قدرتمند و دشمن آشتی ناپذیرشان خاتمه دهند.

در پی تجاوز کشورگشايانه ميليتاريست‌های ژاپن در سال ۱۹۳١ به چين و اشغال منچوری و خودداری امپرياليست‌های آمريکا و بريتانيا از رويارويی با آن‌ها، به اميد تضعيف اتحاد شوروی، در آغ…

Read more

بنگاه‌دار خوب کیست؟ و داستان اصل ۴۴ نگاهی به خصوصی‌سازی اموال عمومی

بنگاه‌دار خوب کیست؟ و داستان اصل ۴۴

نگاهی به خصوصی‌سازی اموال عمومی

دانش و مردم/ سیامک طاهری

اقتصاد ایران روزهای سختی را می‌گذراند. تلاطمات ارزی، بیکاری، تورم افسارگسیخته، تعطیلی صنایع و ... گوشه‌ای از این نابسامانی اقتصادی است. شاید ناامیدی از بهبود اوضاع در میان اقشار وسیعی از مردم، بدترین حاصل اوضاع امروز کشورمان باشد. چه چیز عامل اصلی این وضعیت نابسامان است؟ آیا تنها تحریم،آن هم از سوی فقط یک کشور (هرچند این کشور ابرقدرت باشد) کافی است تا چنین آشفته‌بازاری در کشور ایجاد شود؟ سیاست‌های غلط دولت در زمینه ارز و صنایع داخلی و ... چه ارتباطی با تحریم‌ها دارد؟ کدام نگاه اقتصادی برکشور حاکم است که جلوی اصلاح واقعی امور را می‌گیرد؟ چرا در دوران جنگ، با وجود تحریم‌های شدیدتر (شمار کشورهایی که عملاً در تحریم‌ها شرکت داشتند به مراتب بیشتر بود) و در حالی که به دلیل شعار نه شرقی نه غربی، با کمتر کشوری روابط حسنه داشتیم، و با وجود ادامه یک جنگ ویرانگر و قرار گرفتن تمام امکانات کشور در خدمت جبهه، و کاهش شدید درآمدهای ارزی، هرگز با چنین تلاطمات و هرج و مرجی مواجه نشدیم؟ آیا سیاست‌های نئولیبرالی -و از جمله خصوصی‌سازی- و روند کژدیسه ادغام در بازار‌های جهانی -و در واقع تبدیل شدن ایران به زائده جهان سرمایه‌داری- عامل این وضعیت نابسامان نیست؟…

Read more

به مناسبت هفتاد و هشتمین سال درگذشت پروین اعتصامی

به یاد اختر شعر و ادب، پروین اعتصامی

به مناسبت هفتاد و هشتمین سال درگذشت پروین اعتصامی

پروين اعتصامي که نام اصلي او "رخشنده " است در بيست و پنجم اسفند 1285 هجري شمسي در تبريز متولد شد ، در کودکي با خانواده اش به تهران آمد . پدرش که مردي بزرگ بود در زندگي او نقش مهمي داشت ، و هنگاميکه متوجه استعداد دخترش شد ، به پروين در زمينه سرايش شعر کمک کرد.

يوسف اعتصامي معروف به اعتصام الملک از نويسندگان و دانشمندان بنام ايران بود. وي اولين "چاپخانه" را در تبريز بنا کرد ، مدتي هم نماينده ي مجلس بود.

اعتصام الملک مدير مجله بنام "بهار" بود که اولين اشعار پروين در همين مجله منتشر شد ، ثمره ازدواج اعتصام الملک ، چهار پسر و يک دختر است.

مادرش اختر اعتصامي نام داشت . او بانويي مدبر ، صبور ، خانه دار و عفيف بود ، وي در پرورش احساسات لطيف و شاعرانه دخترش نقش مهمي داشت و به ديوان اشعار او علاقه فراواني نشان مي داد.

پروين از کودکي با مطالعه آشنا شد . خانواده او اهل …

Read more

فاش می گویم به آوازِ بلند

فاش می گویم به آوازِ بلند

 

فاش می گویم به آوازِ بلند

همچو نی گر بند بندم بگسلند

 

روزگارِ پیر را تا یاد بود

پایه ی این تخت بر بیداد بود

 

هم از آن ضحّاک تا این اژدها

از ستم هرگز نشد مردم رها

 

گر نکو در کارِ شاهان بنگری

هر یکی بینی بتَر از دیگری

 

خوانده ای آن دست تا زانو دراز؟

آن درازی بود بر بیداد و آز

 

پس ز هر دستی ستم افزوده شد

نامه ی عالم سیه زین دوده شد

 

نیکویی کم کم دگرگونی گرفت

تا بدی این مایه افزونی گرفت

 

داد دست از دادخواهی در کشید

تا ستمکاری بدین غایت رسید

 

چون بد افتد مردمِ گمراه را

بانگ یابویی گزیند شاه را

 

یابویی از بوی جفت آگاه شد

داریوش، آن شاهِ شاهان، شاه شد!

 

خوانده ای آن ماردوشِ مغز خوار

پادشاهی راند بر سالی هزار؟

 

آن ستمگر را نه چندان سال بود

خلق را هر روز سالی می نمود

 

مغز مردم خوارگی شد پیشه اش

زانکه از اندیشه بود اندیشه اش

 

چون به ناپاکی سر از …

Read more

اندکی مکث در سال 97 و چشم انداز اقتصاد در سال 1398

اندکی مکث در سال 97 و چشم انداز اقتصاد در سال 1398

دکتر محمد حسین یحیایی

سال 1397 با سخنرانی کلیشه ای و خسته کننده خامنه و روحانی که هر دو از دستآورد های غیر واقعی و مهم رژیم سخن گفتند آغاز شد، گفتار هر دو نشانه های ترس و نگرانی را در خود داشت که از اعتراضات گسترده و فراگیر مردم در شهر های گوناگون ( بیش از 100 شهر ) سرچشمه گرفته و تشدید شده بود.در سه ماهه نخست سال بحران ارزی، حجم نقدینگی، رکود رو به گسترش و شتاب تورم خود نمایی کرد، حجم نقدینگی از تولید ناخالص داخلی پیشی گرفت ( به 110 درصد آن رسید که باید بین 60 تا 70 درصد آن باشد ) 30 میلیارد دلار از کشور خارج شد، قاچاق کالا ادامه یافت و ارزش پول ملی رو به کاهش گذاشت که در ماه های میانی تابستان هر یک دلار آمریکا تا مرز 20 هزار تومان رسید. برخی از نمایندگان بی اختیار و سر سپرده مجلس از ترس مردم زبان به گلایه گشودند، شهاب نادری نماینده پاوه و اورامانات در مجلس گفت: 80 درصد مردم زیر خط فقر زندگی می کنند که قادر به تامین خوراک و نیاز های اولیه خود نیستند، طبق آمار های رسمی 11 میلیون انسان بیکارند و هر ساله یک میلیون به آنها افزوده می شود، آمار بیکاری در واقع 40 درصد است که بیشتر آنها در استان های محروم کشورند، علیم یارمحمدی نماینده مجلس از زاهدان هم گفت که 75 درصد از مردم سیستان و بلوچستان ( بیش از 2 میلیون نفر ) فقر غذایی دارند.…

Read more

ملی شدن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد

ملی شدن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد

«حبیب الله پیمان» از افراد موثر در نهضت ملی ایران، اصل ملی کردن صنعت نفت را ریشه کن کردن استعمار و قطع مداخله های دربار دانست و گفت: محمد مصدق به این نتیجه رسیده بود که مشروطه، آزادی، دموکراسی و پیشرفت ایران تحقق پیدا نمی کند مگر اینکه جلوی استعمارگران گرفته شود. از این رو با ملی کردن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد.

قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که با امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت و «به نام سعادت ملت ایران» در 17 اسفند 1329 خورشیدی به مجلس شورای ملی ارایه شد و در 24 اسفند همان سال به تصویب رسید. سپس مجلس سنا نیز در 29 اسفند این پیشنهاد را تصویب کرد. بدین ترتیب، 29 اسفند 1329 خورشیدی در تاریخ این مرز وبوم به عنوان روز «ملی‌شدن صنعت نفت ایران» ثبت شد.

مهدی احمدی پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت «روز ملی شدن صنعت نفت» با «حبیب الله پیمان» یکی از همراهان نهضت ملی ایران در جریان ملی شدن صنعت نفت و م…

Read more

معرفت کاذب و پیوند آن با تاریخ

معرفت کاذب و پیوند آن با تاریخ

کامران پورصفر

مقدمه: پروپاگاندا، سلاحی برای فریب مردم

سده انقلاب اکتبر فرصتی شد تا در همه جهان و از جمله ایران، بسیاری از مجامع علمی اجتماعی و گروه‌هائی از فعالان فرهنگ و سیاست به ارزیابی آن حادثه عظیم بپردازند و دیگران را از نظرات خود آگاه کنند. چنین فعالیت‌هائی بی‌گمان بخشی از روند مطالعه تاریخ معاصر جهان، صورت‌بندی اجتماعی اقتصادی سرمایه‌داری، و تشخیص ویژگی‌های انقلاب اکتبر و مولود نامدارش، یعنی دولت شوروی و سپس اردوگاه سوسیالیسم است، و از این جهت امری پسندیده و اجرای ضرورتی عینی برای تعلیم تاریخ و تربیت مورخان محسوب می‌شود و به همین ترتیب نقد و بررسی هر آنچه که در این مجامع گفته شده و یا در کتاب‌ها و نشریات به میان آمده نیز بخشی از همین روند سودمند علمی است.

از سوی دیگر، کل این روند بر اساس سنتی پیش رفته که مصالح اصلی آن از منفعت‌های معارض یگانگی جامعه بشری و تصورات جادوئی و جن‌زدگی‌های مردم‌ستیز ساخته شده بود و ملاط آن نیز از تناقضات و تضاد‌های گزیرناپذیر و گزیرپ…

Read more

29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت

29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت

روز 29 اسفند سالروز تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در سال 1329 هجری شمسی، بزرگترین پیروزی مردم ایران طی یك قرن مبارزه ضداستعماری است. ریشه های این پیروزی اما به سال 1872 بر میگردد. در آن سال فردی به نام ژولیس رویتر با پرداخت 40 هزار پوند وام به ناصرالدین شاه امتیاز بیشترین اراضی كشور اعم از معادن و جنگلها را گرفت. هرچند این قرارداد براثر مخالفت روسها و افكار عمومی لغو شد اما در سالهای بعد با قرارداد دارسی داستان تراژدی – سیاسی نفت ایران ورق خورد. صنعت نفت ایران در ماه مه سال 1901 میلادی تاسیس گردید. یعنی تاریخی كه به جز پنج ایلات شمالی امتیاز بهره برداری از منابع نفتی سراسر ایران به ویلیام ناكس دارسی واگذار گردید. به موجب این امتیاز، دارسی به مدت ٦٠ سال حق انحصاری اكتشاف و استخراج و بهره برداری از نفت و گاز و قیر و موم طبیعی بعلاوه حق انحصاری احداث خط لوله و استفاده از زمینهای بایر را بدست آورد. اولین چاه نفت در مسجد سلیمان در سال 1908 به بهره برداری رسید (ناگفته نماند که این اولین چاه نفتی بود که با بازده اقتصادی در خاورمیانه و منطقه حفر شد). دو سال بعد در سال 1909 شرکت نفت ایران و انگلیس پایه گذاری شد و اولین محموله نفت کشور در سال 1912 به خارج صادر گردید. از سال مذکور تا سال 1933 که قرارداد دارسی لغو شد، درآمد متوسط خالص ایران از هر بشكه نفتی كه در آن زمان صادر میشد بسیار نازل بود. در این قرارداد شرکت نفت ایران – انگلیس ( وابسته به انگلیس ) متعهد به پرداخت سالیانه ٢٠ هزار تومان به دولت ایران گردید. مضافا پیش بینی شده بود كه فقط كارگران ساده از افراد ایرانی باشند و بقیه كاركنان به میل صاحب امتیاز استخدام شوند…

Read more

حضور زنان در انقلاب مشروطه

حضور زنان در انقلاب مشروطه

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

تمرکز این نوشته، نقش زنان در انقلاب مشروطه و پیامدهای آن است. ولی پیش از آن، مروری بر پیش‌زمینه‌های این انقلاب ضروری است.

ایران در آستانه انقلاب مشروطه، کشوری فئودالی و نیمه مستعمره بود. در زمان یورش استعمارگران مقتدر اروپایی برای تصاحب منابع مواد خام سرزمین‌های شرق و گسترش بازار محصولات خود در جهان، ایران کشوری بود با دولت‌هایی ضعیف و پادشاهانی خودکامه،که از یک سو مجبور به واگذاری امتیازات اقتصادی و سیاسی به قدرت‌های استعماری بودند و از سوی دیگر بقای خود را در حفظ مناسبات یک‌طرفه استعماری می‌دیدند. اعطای این امتیازهای فضاحت‌بار یکی پس از دیگری، در عرصه‌های حقوقی، اقتصادی و سیاسی، در عمل حق تعیین سرنوشت ملت ایران را نشانه گرفته بود.

تحمیل قراردادهای ایران بر باد ده و فشارهای فزاینده دولت‌های امپریالیستی، مانع ایجاد و رشد صنایع ایران می‌گردید. هجوم کالاهای اروپایی به بازارهای ایران، و ناتوانی تولیدات داخلی در رقابت با آنها، در نبود حمایت دولتی از سر…

Read more

«نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت»

«نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت»

فرشاد مومنی

دکتر فرشاد مؤمنی که در موسسه دین و اقتصاد و با عنوان نگاه تاریخی به نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران سخن می گفت، به ماهیت غیرخشونت آمیز ملی شدن صنعت نفت اشاره کرد و افزود: جریان ملّی شدن نفت بی آنکه بخواهد خشونت‌ ورزی کند با استدلال و منطق در جستجوی راهی برآمد تا ایران بتواند بر مقدرات خود حاکم شود؛ حق حاکمیت ملّی خود را اعمال کند. و این یک زاویه‌ی خیلی بزرگ از این ماجرا است که مصدق بدون تحریک دیگران به خشونت ورزی یا تمسک خود به خشونت ورزی،  این مسیر را دنبال کرد.

وی گفت: در مؤسسه‌ی مطالعات دین و اقتصاد متداول این هست که در آخرین هفته‌ی هر سال خاطره‌ی یکی از مقاطع زرین تاریخ معاصر به مناسبت تجربه‌ی ملّی شدن نفت مورد بررسی قرار می‌گیرد. ما تلاش‌های بزرگی که در کادر یک جنبش اجتماعی فراگیر برای برون رفت از دورهای باطل توسعه نیافتگی تحت عنوان ملّی شدن نفت جریان پیدا کرد را گرامی می‌داریم و در این واکاوی تاریخی هدف ما پیدا کردن روزنه‌هایی است که از طریق آن‌ها افقی به روی بهتر دیدن مسائل کنونی کشور و پیدا کردن سازوکارهایی برای برون رفت از چالش‌ها و دشواری‌های موجود در کشور پیدا شود…

Read more

گام به گام مردان و زنان با هم

گام به گام مردان و زنان با هم

دوازده سالم بود که خواهرم کتاب های فمنیسم و رزا لوکزامبورگ را  داد تا بخوانم. خواهرم همیشه در حال مبارزه بود، برای گرفتن حقش همیشه در جدال بود، جدال با دورانی که در آن متولد شده بود، جدال با پدری دیکتاتور، با برادری غیرتی و ...

او واقعا یک فمنیست خوب بود و بعد از ازدواجش هم فمنیست ماند، او مبارزه را از مادرم آموخته بود.

من اما هرگز نتوانستم با مردها بجنگم، من عاشق پدرم بود ، عاشق برادرم و همینطور همسرم.

من هم سرسختی مادرم را به ارث بردەام و همیشە در حال جنگم ولی نە با مردان. من ایمان دارم حقم را باید اول از نان بگیرم.

حقم را زنانی زیر پاگذاشتەاند کە تمام دغدغەهایشان ست کردن رنگ رژ و لاکشان است، زنانی کە جاری و مادرشوهر و خواهرشوهر را هیولا می دانند.

 حقم را از زنانی می خواهم بگیرم کە دغدغەی روزمرەشان فشن شوها و مدهای جدید لباس است، زنانی کە هرگز بە باشگاە نرفتند، هرگز پا بە کتابفروشی ها نگذاشتند، زنانی کە روانشناسی سرمایەداری در باورشان گنجاندە برای خوب شدن حالشان باید به پاساژها و مراکز خرید بروند…

Read more

از لیبرالیسم تا لیبرالیسم نو

از لیبرالیسم تا لیبرالیسم نو

ناصر زرافشان/ مجله دانش و مردم

آنچه امروز سرمایه‌داری، نئولیبرالیسم می‌نامد و در موج جدید جهانی‌سازی از آن برای توجیه ایدئولوژیک غارت خود بهره می‌برد، وجه اشتراک چندانی با لیبرالیسم ندارد، و این هم یکی دیگر از بازی‌های عوام‌فریبانۀ این نظام با زبان و کلمات است که موارد متعددی از آن را دیده‌ایم. برای روشن شدن موضوع، نخست باید ببینیم لیبرالیسم خود چه بود، بستر تاریخی و زمانی، شرایط و زمینۀ پیدایش و رشد آن و مضمون اولیۀ آن چه بود و چه تحولاتی را از سر گذراند. سپس به بررسی نظری و عملی آنچه امروز به عنوان لیبرالیسم نو معرفی می‌شود، و عملکرد آن طی چند دهۀ گذشته بپردازیم. این کاری نسبتاً طولانی است و از این‌رو آن‌چه در این مقاله می‌آید، به ناگزیر طرح کلی بحث است که جنبه‌های گوناگون آن باید در فرصت‌های دیگر به تفصیل بررسی شود.

۱. لیبرالیسم خود چه بود، در چه شرایطی نشو و نما یافت و چه تحولاتی را از سر گذراند؟…

Read more

ماهیت اقتصاد سیاسی ایران نولیبرالی است

گفتگوی روزنامه اعتماد با پرویز صداقت:

ماهیت اقتصاد سیاسی ایران نولیبرالی است

یعنی مثلا خصوصی‌سازی در این تفکر به عنوان نوعی رها شدن از زیر بار دولت و … ارایه می‌شود اما در تجربه زیسته میلیون‌ها کارگر، معلم و پرستار ایرانی چنین نبوده است، یعنی خصوصی‌سازی در حقیقت فقدان و از دست دادن حداقل تامین‌ها بوده است. به همین دلیل به لحاظ واقعیت‌های عینی زمینه برای نوعی توان‌آزمایی جدی است، نوعی مصاف ایدئولوژیک جدی با الگوهای نولیبرالی فراهم شده است…. درک عمومی جامعه از خصوصی‌سازی در دی‌ماه امسال در مقایسه با شهریور ‌ماه امسال بسیار فرق کرد. …..به نظر من راه برون‌رفت از این بحران‌ها، اصلاح ساختار سیاسی، روی آوردن به یک ساختار دموکراتیک در عرصه سیاست‌سازی و سیاستگذاری و در ادامه نوعی برنامه‌ریزی اقتصادی مبتنی بر نه منطق انباشت سرمایه بلکه منطق استمرار بخشیدن به حیات اجتماعی و اقتصادی جامعه ایران در درازمدت است.

ب…

Read more

گفتاری در باره روشنفکران

    گفتاری در باره روشنفکران

در روند سیر تکامل تاریخ تمدن بشری از آن زمانی که پیشرفت نیروهای مولده به چنان سطحی از رشد رسید که کار فکری و یدی تقریباً از هم جدا شد ، نطفه های بحث روشنفکری و جایگاهش در این پروسه آغازید . حاکمان به بلندای تاریخ به خاطر حفظ موقعیت و امتیازاتشان که در گرو حفظ وضع موجود می بود از خیل افرادی که می توانستند با کار فکری  در ابعاد و وجوه گوناگون بدان ها یاری نمایند سود می جستند . شاعران با اشعارشان ، نقاشان با نقش و نگارهایشان ، وعاظ منحرف با وعظ و خطابه هایشان و .... همراه و هم سوی چپاول گران حکومتی بوده اند . در توجیه اعمال سنگ دلانه ی قلدران حکومت گر مطابق وضعیت فکری فرهنگی و مناسبات اجتماعی زمانه ی خود به هر تقلب و تزویر و کلکی دست می یازیدند تا امرار معاش خود را که در دستان همان حاکمان بود و تأمین معاش شان در گروی همین اعمال مزورانه می بود مهیا کنند . سر چشمه ی تمامی انحرافات فکری و فلسفی و علمی ـــ شبه علمی از این جا نشأت می گیرد  . به درازای تاریخ تولد روشنفکر همواره همزاد اینسان روشن فکرانی را شاهد بوده ایم که در زندگی شخصی و اجتماعی خویش در تعارض و تضاد منافع حاکمان با توده ی مردم همواره در صف مردمان بوده سر به آستان حاکمان خم نکرده در جدال مابین آن ها صف خود را هیچگاه از مردم جدا ننموده اند . به همین علت همیشه اینسان روشنفکرانی که روح و آرمان مردمی داشته اند مورد پیگرد ، آزار ،اذیت و سرکوب اربابان قدرت گشته و می شوند . تاریخ نمونه های بس فراوانی از این دست در دید چشمان افراد گذارده ، اینکه چگونه و با چه روش های مکارانه و محیلانه ای دولت مردان جنایت کار ستمگر به ترور شخصیت و سرکوب فیزیکی و نابودی این چنین انسان …

Read more

ضرورت درک یکسان واقعیت ها

ضرورت درک یکسان واقعیت ها

یو.یو.  ارمالا ویچیوس ـ دکترای علوم تاریخ ـ پروفسور

در تاریخ آن چیزی تصدیق می گردد، که باید باشد. منطق عینی تاریخ جهان از دیالکتیک رشد جامعه بشری شکل گرفته است. از دیالکتیک جهان واحد و متضاد؛ از دیالکتیک تناسب مابین نیروهای مولده و مناسبات تولیدی جامعه؛ از دیالکتیک مبارزات طبقاتی، تضادهای اجتماعی تمدن های مالکیت خصوصی.

دقیقا دیالکتیک، دینامیک پروسه تاریخ را کاراکتریزه می کند. و منطبق با این، درک علمی تاریخ در آموزش تئوریک ماتریالیسم دیالکتیک نهفته است. علاوه بر این، جهان بینی علمی نزد مردم بر اساس درک یکسان واقعیت های تاریخی شکل می گیرد. نقطه مقابل این، چیزی غیر از خود فریبی، وارونه جلوه دادن، تخیل و رویا نیست. دلیل نوبتی این ویژگی ها، در تقسیم مجدد کنونی جهان مشاهده می گردد.

اولین نشانه های تقسیم مجدد جهان در سال های 1970 همزمان با بحران نوبتی عمومی سرمایه داری و گسترش آن تا حد بحران جهانی تمدن های مالکیت های خصوصی، هویدا شد. از 1974 کنگره ایالات متحده آمریکا، شروع به تصویب …

Read more

به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

به قلم استاد پرويز شهرياري

 اين درست است كه زنان در درازاي تاريخ فشار و آزار دوگانه اي را تحمل كرده اند؛ از يك طرف همراه با همه ي مردم با نابرابري هاي اجتماعي و زير سلطه ي نظام هاي نامردمي بوده اند و از طرف ديگر ناچار به پذيرفتن رابطه هاي مردسالاري. اين هم درست است كه زنان هم مانند هر قشر ديگري از رنج ديدگان و زحمت كشان، بايد سازمان هاي ويژه ي خود را داشته باشند تا بتوانند مسئله هاي خاص خود را مطرح كنند و جامعه را در جريان نابرابري هاي موجود قرار دهند و راهي براي زدودن چهره ي انساني از زشتي ها، نابرابري ها و ستم هاي آشكار وپنهان پيدا كنند.

ولي همه ي اين ها، به آن معنا نيست كه خود را از مردان جدا كنند و براي رسيدن به هدف هاي درست و انساني خود، به نحوي رو درروي مردان قرار گيرند. ده ها سال است در ميان مردان و به ويژه مردان زحمت كش، ‌روشنفكراني پديد آمده كه درك كرده اند دربند نگه داشتن زنان و رابطه ي اجتماعي نابرابر با آنها، زنجيرهاي نابرابري را بردست و پاي خود آن ها محكم تر مي كند، دريافته اند تا زماني كه نابرابري بين زن و مرد و زورگويي و حاكميت مرد بر زن وجود داشته باشد؛ تا زماني كه زن استقلا…

Read more

20 blog posts