header photo

Blog posts : "مقاله"

طنین گوش خراش وزوز مگس

طنین گوش خراش وزوز مگس

صدای مگسی که وز وز می کرد ، آزارم می داد.پشت میز کارم  نشسته بودم و کتاب می خواندم. احساس رخوت میکردم. تصمیم به جبران مافات گرفته بودم. حجم برنامه های نا تمام یا شروع نشده ، از هر طرف احاطه ام کرده بودند و به زور سعی می کردم در زیرسنگینی این همه فشارروحی ، تمرکزفکری داشته باشم.
اما صدای وزوز مگس اسیر شده مثل ضربه ای تمرکزافکارم را متلاشی می کرد . پیدا کردن این مگس که سر و صدای بی موقعش مانع از مطالعه ام می شد؛ مثل دانش آموزی که در آستانه امتحان آخر سال قرار دارد و چیزی نخوانده و لحظه به لحظه زمان را از دست میدهد اضطرابم را بیشتر می کرد.
پاک کلافه شده بودم وبا نگاه کردن به ساعت، هر چند دقیقه یکبار ، سعی در پیدا کردن مگس می کردم.
ولی مثل اینکه این حشره ی مزاحم دارای شعوری ماورایی شده بود.  میدانست اگر پیدایش کنم دخلش آمده است ، تا گوش تیز می کردم وزوزش را قطع می کرد. بعد از جابجا کردن اشیاء اطراف ، با خیال اینکه شاید راه فرار را یافته است باز پشت میز بر می گشتم و شروع به خواندن می کردم. ......... صدای مگس  ...........وزوز دیوانه آور....... این رویه…

Read more

نه جنگ نه تکثیر استبداد، طرد ولایت و حق تعیین سرنوشت ملل

نه جنگ نه تکثیر استبداد، طرد ولایت و حق تعیین سرنوشت ملل

دکتر محمد حسین یحیایی

از دیماه 1396 که تظاهرات گسترده در سراسر کشور آغاز شد و خشم مردم از استبداد، بی دادگری و بی عدالتی به نمایش درآمد، رژیم در بهت و حیرت فرو رفت و ترس و وحشت از آینده بر عملکرد، سیاست گذاری ها و تدابیر شتابزده آن حاکم شد، دولت روحانی که نام خود را « تدبیر و امید » گذارده بود با یک اقدام عجولانه به بانک مرکزی دستور داد تا با بازکردن 35 هزار میلیارد تومان خط اعتباری از پول مردم فقر زده و تهیدست را به دزدان موسسات مالی و اعتباری هدیه کند تا شاید مالباختگان آرام بگیرند ولی فقر گسترده بخش های دیگری از جامعه را به حرکت در آورد. کارگران، کامیونداران، بازنشستگان، بیکاران و زنان به میدان مبارزه پای گذاردند و شعار هایی را مطرح کردند که رژیم تا کنون شاید نشنیده بود « اصلاح طلب، اصولگرا دیگر تمومه ماجرا »، در نتیجه رژیم بویژه روحانی با گذر از شعار های توخالی دوران انتخابات خود به نیرو های سرکوب و امنیتی رژیم که سال ها در همکاری نزدیک با آنان بود نزدیک تر شد تا انسجام رژیم در سرکوب را با کاربرد های گوناگون امنیتی و روانی پیش ببرد. در این دوره نگرانی سران رژیم هر روز افزون تر می شد که گاهی آن را بر زبان می آوردند و گاهی هم خود را به کری و کوری می زدند تا به فراموشی سپرده شود، در این راستا. برخی از نمایندگان مجلس، وزرا، امام جمعه های فرصت طلب و حوزه نشینان نگران از شرایط سخن از گرانی، فقر غیر قابل تحمل و تهیدستی گسترده مردم می گفتند که گویا بر رژیم از سوی دیگران و دشمنان تحمیل شده و آنان با دزدان و مفسدان همکاری نکرده اند، در حالی که مردم ستمدی…

Read more

"دشوار بهروز زیستن "

"دشوار بهروز زیستن "

احسان طبری

          (١۲٩۵- ١۳۶٨)  

قطره قطره مردن  و

شب جمع را به سحر آوردن

از شعر برای شاعر و کارگر ايرلندی «بابی سندز»

«سياوش کسرايی»

«رابرت جرالد سندز»، معروف به «بابی سندز»، مبارز ايرلندی که به خاطر پيکار با اشغالگران انگليسی به ١۴ سال حبس محکوم شده بود، در بامداد پانزدهم ارديبهشت ۱٣۶۰، برابر با پنجم می ۱٩٨١ ميلادی، پس از ۶۶ روز اعتصاب غذا درگذشت.

هنگامی که «رابرت سندز» در حال اعتصاب غذا بود، به علت مرگ نماينده مجلس از ايالت «فيرمانات و تايگُن جنوبی» مردم اين ناحيه ايرلند شمالی «بابی سندز» را به نمايندگی در مجلس انگلستان «وست مينستر» انتخاب کردند. خواهش «بابی» بسيار ساده بود. او نمی‌گفت مرا از زندان رها کنيد، او نمی‌گفت مرا بر روی کرسی «وست مينستر» بنشانيد، او تنها می‌گفت مبارزان ايرلندی را نه تبهکاران عادی، بلکه زندانيان سياسی حساب کنيد. ولی بانو «مارگارت تاچر» نخست‌وزير محافظه‌کار انگلستان، که خودش به خودش در نطق‌هایش، عنوان بانوی آهنين را داده است، تا آخرين ثانيه مرگ «بابی»، ساعت يک و هفده دقيقه بامداد پنجم می ٨١، اين خواست را رد کرد. کارگر مبارز آمريکايی «جو هيل»، که به علت نبرد خود عليه سرمايه‌داری به مرگ محکوم شده بود، در پای دارِ خود گفت: «خاموشی مرگ من رساتر از آن بانگی است که می‌خواهيد اکنون خفه‌اش کنيد.» و در واقع خاموشی ا…

Read more

در تک و پاتک ارتجاع گسترش فقر پنهان می ماند

در تک و پاتک ارتجاع گسترش فقر پنهان می ماند

دکتر محمد حسین یحیایی

از مدت ها پیش یاوه سرایی و پرت و پلا گویی همراه با عربده کشی از هر دو سوی ارتجاع بلند شده تا صدای واقعی و خیزش همگانی مردم که از استبداد و ارتجاع و ره آورد اقتصادی و اجتماعی آنان به ستوه آمده اند پنهان بماند، یا بقدری کم سو شود تا اتحادی که ضرورت رهایی زحمتکشان، تهیدستان، روشنفکران و کنشگران اجتماعی است و زمینه های آنهم بعد از رخداد های دیماه 1396 فراهم آمده بود، از بین برود و یا جنبش ضد ارتجاع شکل نگیرد، بعد از تظاهرات گسترده دیماه ، که با جنبش کارگری ( فولاد اهواز، معادن و پتروشیمی برخی شهرها و... ) و کشاورزان اصفهان ابعاد وسیعتری بخود گرفت، ارتجاع ولایت مدار را به شدت وحشتزده و نگران کرد و به فکر چاره جویی انداخت، روحانی از شعار های پیشین خود که هدف از آن فریب و نیرنگ بود، دور شد، به نهاد رهبری، نیروهای نظامی و سرکوبگر که سال ها با آنها همکاری کرده بود نزدیک تر شد و به ماجراجویی های سیاسی و نظامی خود در منطقه ابعاد وسیعتری بخشید، در این میان همکاری در عراق و سوریه با نیرو های دیگر در مبارزه با داعش هم به پایان رسیده بود که دیگر نیازی به همکاری نبود.…

Read more

نوشته در شب

نوشته در شب

جان برجر/ مترجم: سپهر اردانا

این در شب نوشته شده. در جنگ تاریکی جانب هیچ کس نیست. در عشق، تاریکی ضامن با هم بودن ماست.

جان برجر John Berger نویسنده، شاعر، نقاش، و منتقد بریتانیایی (۲۰۱۸-۱۹۲۶) در سال ۲۰۰۳، هنگامی که زمزمه و سپس زمینه سازی نظامی برای حمله به عراق سرگرفته بود، قطعه ای نوشت که در لوموند دیپلماتیک فوریه آن سال به چاپ رسید. همسایگان در نسخه اپریل همان سال (فروردین ۱۳۸۲) برگردان فارسی این مقاله را که اکنون یکی از شناخته شده ترین نوشته های این شخصیت گرانقدر است انتشار داد.

می خواهم چیزی از دردی بگویم که در جهان امروز وجود دارد.ایدئولوژی مصرف که به نیرومندترین و مهاجم ترین تفکر جهان تبدیل شده، مروج این اصل است که درد یک حادثه است. تصادفی که می توان خود را در برابر آن بیمه نمود. مبنای منطق بی رحم این تفکر نیز همین است.

همه می‌دانند که درد وابسته بی پایان زندگی است. همه در جستجوی از یاد بردن درد و یا دست کم نسبی کردن درد هستند. روایت های گوناگون از افسانه سقوط از «عصر طلایی»…

Read more

فدرالیسم محمد خاتمی، واقع گرایی یا فریبکاری

فدرالیسم محمد خاتمی، واقع گرایی یا فریبکاری

دکتر محمد حسین یحیایی

از مدت ها پیش بحران ساختاری و ناتوانی رژیم در اداره و مدیریت جامعه و چالش های روز افزون آن مورد بحث محافل گوناگون داخلی و خارجی قرار گرفته است و هر کدام در راستای گسترش منافع خود خواهان بر قراری رژیم دلخواه خود هستند که گاهی با منافع توده های مردمی بویژه واحد های ملی و خواسته های سیاسی و اقتصادی آنان همسویی و همخوانی ندارند. رژیم ولایت نگران از آینده خود تا کنون به همه ابزار ( فریب، تهدید، سرکوب، زندان، کشتار، استفاده از باور های دینی و مذهبی، دلبری و... ) دست زده تا پایه های سست خود را مقاوم سازد، ولی هر روز با ناکامی بیشتری روبرو شده، ریزش و رویگردانی مردم از رژیم بقدری گسترش یافته است که فروپاشی آن از سوی خودی ها هم قابل پیش بینی است، در نتیجه دلباختگان و ذوب شدگان در ولایت بار دیگر وارد میدان شده اند تا مانع از فروپاشی آن شوند، شاید بتوانند مردم ستم دیده و رویگردان از رژیم ولایت را به صحنه سیاسی باز گردانندِ در این راستا سید محمد خاتمی رئیس جمهور اسبق و معمار اصلاحات خود خوانده بار دیگر به گود سیاست بازگردانده شده است…

Read more

نئولیبرالیسم ما را فریب داده؛ کنش فردی راه مقابله با تغییر اقلیم نیست

نئولیبرالیسم ما را فریب داده؛ کنش فردی راه مقابله با تغییر اقلیم نیست  

مارتین لوکاس ـ سارا یاوری 

مصرف مسئولانه در برابر محیط‌ زیست شاید از بار گناه شما بکاهد اما فقط جنبش‌های انبوه و در سطح وسیع این قدرت را دارند که مسیر بحران آب و هوایی را تغییر بدهند. حالا زمان آن رسیده که از این وسواس ذهنی که سبک زندگی‌مان چقدر در راستای حفظ محیط‌زیست است، دست بکشیم- و همه در کنار هم شروع کنیم به ستاندن قدرت از دست شرکت‌ها.

آیا شما به کسی توصیه می‌کنید برای خاموش کردن آتشی  که در حال سوزاندن یک خانه است از حوله استفاده کند؟ یا آیا به کسی توصیه می‌کنید با مگس‌کش پا به میدان یک جنگ مسلحانه بگذارد؟ اندرزهایی که در مورد تغییرات آب و هوایی به گوش‌مان می‌خورد نسبت به ماهیت این بحران چیزی شبیه این توصیه‌ها هستند، حتی از این‌ها هم ناجورتر.

هفته پیش ایمیلی دریافت کردم حاوی سی پیشنهاد برای سبز کردن محیط دفتر کارم: به‌کار بردن خودکارهایی که قابلیت استفاده مجدد دارند، دوباره آراستن دفتر با رنگ‌های روشن،…

Read more

دو جریان در مارکسیسم و یک راه برای کسب حاکمیت

سخنرانی عضو هیئت رئیسه شورای مرکزی «روسو» (دانشمندان روسیه با گرایش سوسیالیستی) دکترای اقتصاد، پروفسور آ. آ. کوالیف در نهمین کنگره «روسو» 15- 04- 2019

دو جریان در مارکسیسم و یک راه برای کسب حاکمیت

ویژگی وضعیت جاری کشور، درطول شش سال گذشته، رشد انحطاط اقتصادی کشور و گسترش فقر اکثریت جمعیت کشور است. روسیه همچون اردک لنگ به پرتگاه سقوط نزدیک می شود. البته وضعیت برای همه بد نیست. "سورکوف" مشاور رئیس جمهور روسیه در خواب شیرین خود، کشوررا ویژه و دولت را نیرومند می داند، تا جایی که با دوران ایوان گروزنی، پتر کبیر و لنین قابل مقایسه است. اما چنانکه شاعر ما، «یژوف» می گوید: وحشتناکترین امتحان، نگاه کردن به چشمان حقیقت است.

در هر حال، اگر حقیقت را بخواهیم،باید گفت که کشور در وابستگی اقتصادی به آمریکا قرار دارد. بحث صندوق بین امللی پول همه جا گوش ها را کر می کند. بانک مرکزی روسیه موسسه خصوصی آمریکاست، واز طرف آمریکا اداره می شود، و حاکمیت کمپرادور تمامی این 25 سال بدقت دستورات و سفارشات به اصطلاح «توافقنامه واشنگتن» را رعایت و اجرا کرده است. سیاست تخریب صنایع سنگین کشور (صنایع تولید ابزار تولید) در …

Read more

سال گذشته ۵۰۰ هزارمیلیارد تومان رانت ارزی در کشور به وجود آمد

سال گذشته ۵۰۰ هزارمیلیارد تومان رانت ارزی درکشور به وجود آمد

  حسین راغفر

شرایط به‌شکلی است که در شرایط کنونی گروهی فقر و نابرابری بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کنند و در مقابل گروهی دیگر با اشرافی‌گری بی‌سابقه‌ای زندگی می‌کنند. این بزرگ‌ترین تهدید داخلی است که گروه‌های بی‌بضاعت هر روز در خیابان‌ها رژه اشرافیت و تفاخر را مشاهده می‌کنند و این وضعیت را نتیجه تصمیم‌گیری‌های نظام تصمیم‌گیری می‌داند. بزرگ‌ترین آسیبی که این نابرابری‌های اقتصادی ایجاد می‌کند فرسایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نسبت به نظام سیاسی است. مشروعیت یک نظام سیاسی متکی به اعتماد مردم است و اگر این اعتماد خدشه ببیند آن نظام سیاسی با چالش‌های بزرگی مواجه خواهد شد. در شرایط کنونی مشکل داخلی کشور موریانه فساد است؛ مسأله‌ای که چه‌بسا پشتوانه‌های اصلی نظام را فرسوده می‌کند. در کنار فساد، نابرابری‌های اقتصادی و وضعیت نامناسب معیشتی مردم باید تصمیمات اشتباه هر شبه برخی مسئولان را نیز در تشدید مشکلات کشور را در نظر گرفت. نمونه بارز این تصمیمات اشتباه تلاش برای افزایش نرخ بنزین بود که با واکنش‌های اجتماعی مواجه شد. زمزمه‌هایی نیز وجود دارد که شهرداری تهران در تابستان ورود وسایل نقلیه به طرح ترافیک و طرح زوج و فرد را پولی کند. بدون‌شک اینگونه اقدامات به بخش قابل توجی از مردم که ناگزیر از عبور و مرور در این قسمت‌های شهر هستند فشار وارد می‌کند. متأسفانه کسی به تراژدی زندگی زحمتکشان جامعه توجه نمی‌کند و چنین اقداماتی سبب می‌شود که قشر آسیب‌پذیر در سطح جامعه تولید نارضایتی کند…

Read more

سیاست‌های اقتصادی دولت ملی

سیاست‌های اقتصادی دولت ملی

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

کورش تیموری فر

روزگار سختی را می‌گذرانیم و چالش‌های سنگینی در پیش داریم. مردم ایران در طول 200 سال گذشته، آنی بدون چالش از سر نگذرانیده‌اند. از هنگامی که از آستانه وابستگی عبور کرده و وارد روزگار پر فراز و نشیب اقتصاد وابسته شدند، تا هنگامی که مصمم شدند مناسبات ویران‌گر سرمایه‌داری وابسته را برهم زنند، و تا هم‌اکنون که هنوز در چنبره این مناسبات گرفتارند.

این مناسبات حکم کرده که کشورهای در حال توسعه، تأمین کننده مواد خام مورد نیاز اقتصاد امپریالیستی باشند و در عین حال، خود کنترل مسیر رشد و توسعه با اتکا به منابع درآمد خود را در دست نداشته باشند.

همه صحبت از ریشه‌های بحران اقتصادی حاضر می‌کنند و هر دیدگاهی، بخشی از حقیقت را می‌کاود. از آن‌جا که گذشته چراغ راه آینده است، لازم دیدیم تا خاطراتی را مرور کنیم که در آن، ملت ما در شرایط قابل مقایسه با وضع موجود، تلاش می‌کرد تا مخاطرات روش گذران زندگی خود را با اتکا به منابع محدود استخراجی، پس زند و راه توسعه مستقل و همه جانبه‌ای را بگشاید. قرار نیست این خاطرات، داستان‌هایی در گوشه‌های …

Read more

به یاد خسرو روزبه ـ قهرمان ملی ایران

به یاد خسرو روزبه ـ قهرمان ملی ایران

جنبش دموکراتیک خلق های کردستان و آذربایجان، نهضتی میهنی و مترقی و موجب قوام و دوام بقای آزادی و استقلال ملی.
«از دفاعیات خسرو روزبه در دادگاه نظامی شاه»

در سپیده دم ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ قلب پرشور و سرشار از عشق رفیق خسرو روزبه قهرمان ملی ایران آماج گلوله های دژخیمان، رژیم بر آمده از کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد قرار گرفت و از تپش باز ایستاد و بدین سان نام این رزم آور دلیر زحمتکشان ایران به تاریخ پر حماسه و غرور آفرین پیکار خلق های ایران بر ضد ستم و بیدادگری پیوست!
خسرو روزبه شخصیتی پر جاذبه، با تاثیری ژرف و ماندگار در تاریخ نبرد رهایی بخش مردم میهن ماست. علاوه بر آنکه یک نسل کامل انقلابیون و مبارزان آزادی راه و روش او را پیشه خود ساختند امروز نیز هزاران رزمنده ای که پای به میدان دشوار مبارزه برای عدالت و انسانیت می گذارند. او را آموزگار و راهبر و نمونه اصیل عالی مبارزه آرمانگرا می دانند و این تصادفی نیست. زندگی و پیکار خسرو رزوبه و ابعاد گوناگون فعالیت پر ثمر سیاسی – علمی و اجتماعی او بهترین سر مشق برای هر انسان شرافتمندیست که زندگی خود را وقف سعادت جامعه و بهروزی انسانهای زحمتکش می سازد. دفاع قهرمانانه او در بیدادگاه نظامی و در برابر جوخه اعدا…

Read more

۹ مه روز تاریخ ساز پيروزی بر فاشيسم گرامی باد!

۹ مه روز تاریخ ساز پيروزی بر فاشيسم گرامی باد!

در آستانه هفتاد و چهارمین سالگرد پیروزی بر فاشیسم قرار داریم.هرسال (۹ مه) خلق‌های اتحاد جماهير شوروی سوسياليستی سابق و همه نیروهای صلحدوست و مترقی جهان سالگرد تاریخ ساز پیروزی مردم قهرمان اتحاد شوروی و همه نیروهای آزادیخواه و مترقی جهان بر فاشیسم هیتلری را جشن می گیرند.

علت وقوع جنگ دوم جهانی جدا ازهر جنگ امپرياليستی ديگر، که تشديد تضاد منافع ميان کشورهای امپرياليستی و مبارزه آن‌ها برای دستيابی به بازارهای جدید و منابع مواد خام، برای سرمايه‌گذاری و چپاولگر می باشد. این بار دنیای سرمایه داری با پیدایش و تحکیم کشور شوراها (اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) پایان قدرت چپاولگری خود را می دید. و می خواستند از این طریق به حیات این نیروی قدرتمند و دشمن آشتی ناپذیرشان خاتمه دهند.

در پی تجاوز کشورگشايانه ميليتاريست‌های ژاپن در سال ۱۹۳١ به چين و اشغال منچوری و خودداری امپرياليست‌های آمريکا و بريتانيا از رويارويی با آن‌ها، به اميد تضعيف اتحاد شوروی، در آغ…

Read more

بنگاه‌دار خوب کیست؟ و داستان اصل ۴۴ نگاهی به خصوصی‌سازی اموال عمومی

بنگاه‌دار خوب کیست؟ و داستان اصل ۴۴

نگاهی به خصوصی‌سازی اموال عمومی

دانش و مردم/ سیامک طاهری

اقتصاد ایران روزهای سختی را می‌گذراند. تلاطمات ارزی، بیکاری، تورم افسارگسیخته، تعطیلی صنایع و ... گوشه‌ای از این نابسامانی اقتصادی است. شاید ناامیدی از بهبود اوضاع در میان اقشار وسیعی از مردم، بدترین حاصل اوضاع امروز کشورمان باشد. چه چیز عامل اصلی این وضعیت نابسامان است؟ آیا تنها تحریم،آن هم از سوی فقط یک کشور (هرچند این کشور ابرقدرت باشد) کافی است تا چنین آشفته‌بازاری در کشور ایجاد شود؟ سیاست‌های غلط دولت در زمینه ارز و صنایع داخلی و ... چه ارتباطی با تحریم‌ها دارد؟ کدام نگاه اقتصادی برکشور حاکم است که جلوی اصلاح واقعی امور را می‌گیرد؟ چرا در دوران جنگ، با وجود تحریم‌های شدیدتر (شمار کشورهایی که عملاً در تحریم‌ها شرکت داشتند به مراتب بیشتر بود) و در حالی که به دلیل شعار نه شرقی نه غربی، با کمتر کشوری روابط حسنه داشتیم، و با وجود ادامه یک جنگ ویرانگر و قرار گرفتن تمام امکانات کشور در خدمت جبهه، و کاهش شدید درآمدهای ارزی، هرگز با چنین تلاطمات و هرج و مرجی مواجه نشدیم؟ آیا سیاست‌های نئولیبرالی -و از جمله خصوصی‌سازی- و روند کژدیسه ادغام در بازار‌های جهانی -و در واقع تبدیل شدن ایران به زائده جهان سرمایه‌داری- عامل این وضعیت نابسامان نیست؟…

Read more

به مناسبت هفتاد و هشتمین سال درگذشت پروین اعتصامی

به یاد اختر شعر و ادب، پروین اعتصامی

به مناسبت هفتاد و هشتمین سال درگذشت پروین اعتصامی

پروين اعتصامي که نام اصلي او "رخشنده " است در بيست و پنجم اسفند 1285 هجري شمسي در تبريز متولد شد ، در کودکي با خانواده اش به تهران آمد . پدرش که مردي بزرگ بود در زندگي او نقش مهمي داشت ، و هنگاميکه متوجه استعداد دخترش شد ، به پروين در زمينه سرايش شعر کمک کرد.

يوسف اعتصامي معروف به اعتصام الملک از نويسندگان و دانشمندان بنام ايران بود. وي اولين "چاپخانه" را در تبريز بنا کرد ، مدتي هم نماينده ي مجلس بود.

اعتصام الملک مدير مجله بنام "بهار" بود که اولين اشعار پروين در همين مجله منتشر شد ، ثمره ازدواج اعتصام الملک ، چهار پسر و يک دختر است.

مادرش اختر اعتصامي نام داشت . او بانويي مدبر ، صبور ، خانه دار و عفيف بود ، وي در پرورش احساسات لطيف و شاعرانه دخترش نقش مهمي داشت و به ديوان اشعار او علاقه فراواني نشان مي داد.

پروين از کودکي با مطالعه آشنا شد . خانواده او اهل …

Read more

فاش می گویم به آوازِ بلند

فاش می گویم به آوازِ بلند

 

فاش می گویم به آوازِ بلند

همچو نی گر بند بندم بگسلند

 

روزگارِ پیر را تا یاد بود

پایه ی این تخت بر بیداد بود

 

هم از آن ضحّاک تا این اژدها

از ستم هرگز نشد مردم رها

 

گر نکو در کارِ شاهان بنگری

هر یکی بینی بتَر از دیگری

 

خوانده ای آن دست تا زانو دراز؟

آن درازی بود بر بیداد و آز

 

پس ز هر دستی ستم افزوده شد

نامه ی عالم سیه زین دوده شد

 

نیکویی کم کم دگرگونی گرفت

تا بدی این مایه افزونی گرفت

 

داد دست از دادخواهی در کشید

تا ستمکاری بدین غایت رسید

 

چون بد افتد مردمِ گمراه را

بانگ یابویی گزیند شاه را

 

یابویی از بوی جفت آگاه شد

داریوش، آن شاهِ شاهان، شاه شد!

 

خوانده ای آن ماردوشِ مغز خوار

پادشاهی راند بر سالی هزار؟

 

آن ستمگر را نه چندان سال بود

خلق را هر روز سالی می نمود

 

مغز مردم خوارگی شد پیشه اش

زانکه از اندیشه بود اندیشه اش

 

چون به ناپاکی سر از …

Read more

اندکی مکث در سال 97 و چشم انداز اقتصاد در سال 1398

اندکی مکث در سال 97 و چشم انداز اقتصاد در سال 1398

دکتر محمد حسین یحیایی

سال 1397 با سخنرانی کلیشه ای و خسته کننده خامنه و روحانی که هر دو از دستآورد های غیر واقعی و مهم رژیم سخن گفتند آغاز شد، گفتار هر دو نشانه های ترس و نگرانی را در خود داشت که از اعتراضات گسترده و فراگیر مردم در شهر های گوناگون ( بیش از 100 شهر ) سرچشمه گرفته و تشدید شده بود.در سه ماهه نخست سال بحران ارزی، حجم نقدینگی، رکود رو به گسترش و شتاب تورم خود نمایی کرد، حجم نقدینگی از تولید ناخالص داخلی پیشی گرفت ( به 110 درصد آن رسید که باید بین 60 تا 70 درصد آن باشد ) 30 میلیارد دلار از کشور خارج شد، قاچاق کالا ادامه یافت و ارزش پول ملی رو به کاهش گذاشت که در ماه های میانی تابستان هر یک دلار آمریکا تا مرز 20 هزار تومان رسید. برخی از نمایندگان بی اختیار و سر سپرده مجلس از ترس مردم زبان به گلایه گشودند، شهاب نادری نماینده پاوه و اورامانات در مجلس گفت: 80 درصد مردم زیر خط فقر زندگی می کنند که قادر به تامین خوراک و نیاز های اولیه خود نیستند، طبق آمار های رسمی 11 میلیون انسان بیکارند و هر ساله یک میلیون به آنها افزوده می شود، آمار بیکاری در واقع 40 درصد است که بیشتر آنها در استان های محروم کشورند، علیم یارمحمدی نماینده مجلس از زاهدان هم گفت که 75 درصد از مردم سیستان و بلوچستان ( بیش از 2 میلیون نفر ) فقر غذایی دارند.…

Read more

ملی شدن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد

ملی شدن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد

«حبیب الله پیمان» از افراد موثر در نهضت ملی ایران، اصل ملی کردن صنعت نفت را ریشه کن کردن استعمار و قطع مداخله های دربار دانست و گفت: محمد مصدق به این نتیجه رسیده بود که مشروطه، آزادی، دموکراسی و پیشرفت ایران تحقق پیدا نمی کند مگر اینکه جلوی استعمارگران گرفته شود. از این رو با ملی کردن صنعت نفت، اصل حاکمیت ملی و قانون اساسی را احیا کرد.

قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که با امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت و «به نام سعادت ملت ایران» در 17 اسفند 1329 خورشیدی به مجلس شورای ملی ارایه شد و در 24 اسفند همان سال به تصویب رسید. سپس مجلس سنا نیز در 29 اسفند این پیشنهاد را تصویب کرد. بدین ترتیب، 29 اسفند 1329 خورشیدی در تاریخ این مرز وبوم به عنوان روز «ملی‌شدن صنعت نفت ایران» ثبت شد.

مهدی احمدی پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت «روز ملی شدن صنعت نفت» با «حبیب الله پیمان» یکی از همراهان نهضت ملی ایران در جریان ملی شدن صنعت نفت و م…

Read more

معرفت کاذب و پیوند آن با تاریخ

معرفت کاذب و پیوند آن با تاریخ

کامران پورصفر

مقدمه: پروپاگاندا، سلاحی برای فریب مردم

سده انقلاب اکتبر فرصتی شد تا در همه جهان و از جمله ایران، بسیاری از مجامع علمی اجتماعی و گروه‌هائی از فعالان فرهنگ و سیاست به ارزیابی آن حادثه عظیم بپردازند و دیگران را از نظرات خود آگاه کنند. چنین فعالیت‌هائی بی‌گمان بخشی از روند مطالعه تاریخ معاصر جهان، صورت‌بندی اجتماعی اقتصادی سرمایه‌داری، و تشخیص ویژگی‌های انقلاب اکتبر و مولود نامدارش، یعنی دولت شوروی و سپس اردوگاه سوسیالیسم است، و از این جهت امری پسندیده و اجرای ضرورتی عینی برای تعلیم تاریخ و تربیت مورخان محسوب می‌شود و به همین ترتیب نقد و بررسی هر آنچه که در این مجامع گفته شده و یا در کتاب‌ها و نشریات به میان آمده نیز بخشی از همین روند سودمند علمی است.

از سوی دیگر، کل این روند بر اساس سنتی پیش رفته که مصالح اصلی آن از منفعت‌های معارض یگانگی جامعه بشری و تصورات جادوئی و جن‌زدگی‌های مردم‌ستیز ساخته شده بود و ملاط آن نیز از تناقضات و تضاد‌های گزیرناپذیر و گزیرپ…

Read more

29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت

29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت

روز 29 اسفند سالروز تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در سال 1329 هجری شمسی، بزرگترین پیروزی مردم ایران طی یك قرن مبارزه ضداستعماری است. ریشه های این پیروزی اما به سال 1872 بر میگردد. در آن سال فردی به نام ژولیس رویتر با پرداخت 40 هزار پوند وام به ناصرالدین شاه امتیاز بیشترین اراضی كشور اعم از معادن و جنگلها را گرفت. هرچند این قرارداد براثر مخالفت روسها و افكار عمومی لغو شد اما در سالهای بعد با قرارداد دارسی داستان تراژدی – سیاسی نفت ایران ورق خورد. صنعت نفت ایران در ماه مه سال 1901 میلادی تاسیس گردید. یعنی تاریخی كه به جز پنج ایلات شمالی امتیاز بهره برداری از منابع نفتی سراسر ایران به ویلیام ناكس دارسی واگذار گردید. به موجب این امتیاز، دارسی به مدت ٦٠ سال حق انحصاری اكتشاف و استخراج و بهره برداری از نفت و گاز و قیر و موم طبیعی بعلاوه حق انحصاری احداث خط لوله و استفاده از زمینهای بایر را بدست آورد. اولین چاه نفت در مسجد سلیمان در سال 1908 به بهره برداری رسید (ناگفته نماند که این اولین چاه نفتی بود که با بازده اقتصادی در خاورمیانه و منطقه حفر شد). دو سال بعد در سال 1909 شرکت نفت ایران و انگلیس پایه گذاری شد و اولین محموله نفت کشور در سال 1912 به خارج صادر گردید. از سال مذکور تا سال 1933 که قرارداد دارسی لغو شد، درآمد متوسط خالص ایران از هر بشكه نفتی كه در آن زمان صادر میشد بسیار نازل بود. در این قرارداد شرکت نفت ایران – انگلیس ( وابسته به انگلیس ) متعهد به پرداخت سالیانه ٢٠ هزار تومان به دولت ایران گردید. مضافا پیش بینی شده بود كه فقط كارگران ساده از افراد ایرانی باشند و بقیه كاركنان به میل صاحب امتیاز استخدام شوند…

Read more

حضور زنان در انقلاب مشروطه

حضور زنان در انقلاب مشروطه

مجلۀ دانش و مردم- شمارۀ 17

تمرکز این نوشته، نقش زنان در انقلاب مشروطه و پیامدهای آن است. ولی پیش از آن، مروری بر پیش‌زمینه‌های این انقلاب ضروری است.

ایران در آستانه انقلاب مشروطه، کشوری فئودالی و نیمه مستعمره بود. در زمان یورش استعمارگران مقتدر اروپایی برای تصاحب منابع مواد خام سرزمین‌های شرق و گسترش بازار محصولات خود در جهان، ایران کشوری بود با دولت‌هایی ضعیف و پادشاهانی خودکامه،که از یک سو مجبور به واگذاری امتیازات اقتصادی و سیاسی به قدرت‌های استعماری بودند و از سوی دیگر بقای خود را در حفظ مناسبات یک‌طرفه استعماری می‌دیدند. اعطای این امتیازهای فضاحت‌بار یکی پس از دیگری، در عرصه‌های حقوقی، اقتصادی و سیاسی، در عمل حق تعیین سرنوشت ملت ایران را نشانه گرفته بود.

تحمیل قراردادهای ایران بر باد ده و فشارهای فزاینده دولت‌های امپریالیستی، مانع ایجاد و رشد صنایع ایران می‌گردید. هجوم کالاهای اروپایی به بازارهای ایران، و ناتوانی تولیدات داخلی در رقابت با آنها، در نبود حمایت دولتی از سر…

Read more

20 blog posts